وی افزود: با توجه به نرخ تورمی بالای ۸۰ درصد که از سوی دولت اعلام شده و شرایط اقتصادی موجود، بسیاری از مالکان افزایش ۲۵ درصدی اجارهبها را نمیپذیرند و قراردادهای خود را با ارقام بالاتری تمدید میکنند. در برخی موارد، افزایش اجارهبها در زمان تمدید قراردادها به بیش از ۴۰ یا حتی ۵۰ درصد رسیده است.
لطفی با اشاره به اظهارات وزیر راه و شهرسازی مبنی بر اینکه اغلب مالکان سقف تعیینشده برای افزایش اجارهبها را رعایت کردهاند، گفت: ممکن است در سامانههای رسمی، اعداد مربوط به افزایش ۲۵ درصدی ثبت شود، اما در بسیاری از موارد، توافق واقعی میان موجر و مستأجر متفاوت است. ما به صورت میدانی شاهد بودهایم که طرفین در خارج از چارچوب ارقام ثبتشده در سامانهها، بر سر مبالغ بالاتر توافق کرده و قرارداد را تمدید کردهاند.
دبیر اتحادیه مشاوران املاک تهران ادامه داد: بسیاری از مستأجران ترجیح دادهاند قرارداد خود را تمدید کنند، چراکه هزینههای جابهجایی، پیدا کردن فایل مناسب و پرداخت هزینههای مربوط به نقلوانتقال برای آنها دشوار است. به همین دلیل، بسیاری از مستأجران از این هزینهها صرفنظر کرده و با وجود افزایش اجارهبها، قرارداد خود را در همان واحد مسکونی تمدید کردهاند.
وی با بیان اینکه همه مستأجران توان پذیرش افزایش اجارهبها را نداشتهاند، اظهار کرد: قطعاً موارد زیادی وجود داشته که مستأجران نتوانستهاند افزایش اجارهبها را بپذیرند و ناچار شدهاند به مناطق پایینتر تهران یا حتی خارج از شهر مهاجرت کنند.
لطفی با اشاره به افزایش حاشیهنشینی در اطراف تهران گفت: با توجه به شرایط فعلی بازار اجاره و قرار داشتن در اوج فصل جابهجایی، بسیاری از قراردادها دیگر در همان محلههای قبلی مستأجران منعقد نشده است. مردم به صورت پلکانی به سمت یک یا دو محله پایینتر حرکت کردهاند و این موضوع را میتوان در مناطق حاشیهای تهران به وضوح مشاهده کرد.
وی افزود: افزایش جمعیت در مناطقی مانند گرمدره، شهریار و رباطکریم نسبت به سالهای گذشته نشان میدهد که بخشی از خانوارها به دلیل ناتوانی در تأمین هزینههای مسکن در مناطق شهری، به سمت حاشیه تهران حرکت کردهاند. در واقع، افزایش جمعیت در این مناطق یکی از نشانههای تشدید حاشیهنشینی و کاهش قدرت پرداخت خانوارها در بازار مسکن است.
دبیر اتحادیه مشاوران املاک تهران با اشاره به وضعیت نامناسب برخی واحدهای مسکونی در حاشیه تهران تصریح کرد: بخش قابل توجهی از خانههای حاشیه تهران به صورت قولنامهای معامله یا اجاره داده میشوند و حتی در برخی موارد، شاهد واحدهایی هستیم که فاقد انشعابات مستقل هستند و از انشعابات خانههای مجاور استفاده میکنند؛ موضوعی که از نظر ایمنی و حقوقی میتواند خطرناک باشد.
لطفی با اشاره به تغییر وضعیت سکونت در برخی مناطق جدید تهران گفت: برای نمونه، اگر چند سال قبل به منطقه ۲۲ نگاه میکردیم، تعداد زیادی از واحدهای مسکونی هنوز خالی بود و چراغهای کمی روشن بود، اما امروز شرایط کاملاً متفاوت شده و بخش زیادی از واحدها مورد استفاده قرار گرفتهاند. این تغییرات نشان میدهد که فشار هزینه مسکن، الگوی سکونت خانوارها را تغییر داده است.
وی ادامه داد: با این حال، حتی در حاشیه تهران نیز قیمت اجاره افزایش پیدا کرده و مهاجرت به این مناطق لزوماً به معنای دسترسی به مسکن ارزانقیمت نیست اما به هر حال نرخ اجاره در این مناطق پایینتر است.
لطفی با اشاره به همزمانی مهاجرت به تهران با افزایش هزینههای مسکن گفت: از سوی دیگر همچنان با مهاجرت به تهران مواجه هستیم و تأمین سرپناه برای افرادی که وارد تهران میشوند، به شرایط اقتصادی آنها بستگی دارد. برخی افراد برای کاهش هزینهها به زندگی در خودرو روی میآورند، برخی چند نفره یک واحد مسکونی را اجاره میکنند و اگر فرد با خانوادهای خود مهاجرت کرده باشد خانه بسیار ارزانی را اجاره میکند.
وی تأکید کرد: تداوم این روند نشان میدهد که افزایش هزینه مسکن و اجارهبها، علاوه بر کاهش قدرت انتخاب خانوارها، موجب تغییر الگوی سکونت و افزایش مهاجرت به مناطق حاشیهای شده است.
