هزینه ۴۰ درصدی تأمین مالی و بحران ناترازی انرژی؛ گلوگاه‌های تولید در هلدینگ‌های چندرشته‌ای

اکبر میرزاپور، قائم‌مقام مدیرعامل هلدینگ تاپیکو در نشست خبری روز گذشته در پاسخ به سوال خبرنگار روزنامه ایران درخصوص مهمترین ریسک های نیمه دوم سال و برنامه های مدیریتی عنوان کرد:با توجه به تنوع بالای فعالیت‌ها در هلدینگ‌های چندرشته‌ای نمی‌توان با نمونه‌های دیگر قیاس کرد، زیرا گستره عملیاتی و پروژه‌های آن‌ها بسیار متنوع‌تر است.

وی مهم‌ترین چالش فعلی را ریسک تأمین مالی و نرخ بالای بهره (بیش از ۴۰ درصد) دانست که صرفه‌ی اقتصادی بسیاری از پروژه‌ها را با حاشیه سود پایین، مخدوش کرده و افزود: این نرخ در شرایط کنونی اقتصاد کشور، عددی بالا محسوب نمی‌شود اما آسیب جدی به فعالیت‌ها وارد می‌کند.

میرزاپور ناترازی انرژی را دومین معضل اساسی برشمرد و به پتروشیمی خراسان به عنوان نمونه‌ای با حاشیه سود مناسب اشاره کرد که از نبود خوراک پایدار و قطعی برق متأثر است. در منطقه ماهشهر نیز مجتمع‌های پتروشیمی ناگزیر به پرداخت هزینه‌های سرسام‌آور برق شده‌اند؛ به‌گونه‌ای که برخی مجتمع‌های قدیمی هفته‌ای بالای ۴۰ میلیارد تومان برای خرید برق هزینه می‌کنند، در حالی که این رقم در گذشته بسیار کمتر بود.

وی ریسک‌های سیاسی و تنش‌های شبه‌جنگی منطقه را عامل مؤثر دیگری برای شرکت‌های صادراتی و واردکننده مواد اولیه عنوان کرد و ابراز امیدواری کرد که با عادی‌شدن فضا، مدیریت این چالش‌ها میسر شود.

رشد درآمد و سود تاپیکو در سال مالی ۱۴۰۴

در این نشست خبری روح الله شهیدی پور مدیرعامل تاپیکو نیز اظهار داشت: سود به فروش این پالایشگاه تا ۳۱ دی‌ماه به حدود ۵.۵ درصد رسیده است؛ رقمی که نسبت به گذشته رشد محسوسی را نشان می‌دهد.

وی افزود: این نسبت، هم در بخش سود به فروش و هم در نسبت سود به ارزش انرژی یا ارزش خود پالایشگاه نزدیک به ۵ درصد است و این موضوع را می‌توان اتفاقی مثبت و مبارک برای مجموعه تاپیکو و نیز صندوق‌های وابسته به اعضای سازمان تأمین اجتماعی و بازنشستگان نفت دانست.

تبدیل یک دارایی غیرمولد به دارایی مولد

شهیدی پوری تاکید کرد: در سال‌های گذشته سرمایه‌گذاری سنگینی در این پالایشگاه انجام شده و وام‌های قابل توجهی نیز برای آن اخذ شده بود، اما امروز این دارایی که در عمل غیرمولد تلقی می‌شد، به یک دارایی مولد و ارزش‌آفرین تبدیل شده است.

وی گفت: همین تحول موجب شده اکنون پرسش‌هایی درباره علت این رشد ارزش و نیز تداوم آن در سال‌های آینده مطرح شود. از سوی دیگر برآورد اولیه نشان می‌دهد درآمد تاپیکو در سال مالی ۱۴۰۴ نسبت به سال مالی ۱۴۰۳ بیش از ۶۰ درصد رشد خواهد داشت.

شهیدی پوری تصریح کرد: این برآورد نهایی نیست و عدد قطعی پس از تأیید صورت‌های مالی و انتشار رسمی اعلام خواهد شد، اما شواهد موجود از رشد قابل ملاحظه سود خالص نیز حکایت دارد.

وی  عنوان کرد: صورت‌های مالی تاپیکو تا شنبه هفته آینده در کدال منتشر خواهد شد و طبق روال، پس از نهایی شدن و تأیید حسابرسی، امکان ارائه اعداد دقیق‌تر درباره درآمد و سود فراهم می‌شود.

 بازده ۱۵۳ درصدی سهم تاپیکو

شهیدی پوری افزود: از ۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۴تا امروز، بازده کل سهم تاپیکو ۱۵۳ درصد بوده است. بازده تاپیکو نه‌تنها از شاخص کل بورس بالاتر بوده، بلکه در مقایسه با هلدینگ‌های مشابه نیز عملکرد بهتری داشته است.

وی اظهار داشت: در مقایسه با برخی هلدینگ‌های بزرگ، تاپیکو با اختلاف مناسبی بهترین وضعیت بازده کل را ثبت کرده و در میان هلدینگ‌های بزرگ بازار سرمایه، جزو گزینه‌های برتر بوده است.

مکانیزم تهاتر به‌جای پرداخت نقدی

شهیدی پوری تصریح کرد:پالایشگاه نفت ستاره خلیج فارس برای بازپرداخت اقساط وام‌های ارزی خود، هیچ پرداختی به صورت نقدی انجام نمی‌دهد؛ بلکه فرایند تسویه بر مبنای تحویل فراورده به شرکت ملی پالایش و پخش و محاسبه مازاد آن نسبت به قیمت خوراک انجام می‌شود. 

وی افزود: این رویه از زمان بهره‌برداری کامل پالایشگاه در سال ۱۳۹۸ آغاز شد و طی سال‌های اخیر با نوسانات تولید و نرخ‌گذاری، ارقام متفاوتی را به ثبت رساند؛ به طوری که با تداوم این فرایند، در انتهای سال ۱۴۰۴، بخش عمده‌ای از بدهی‌های ارزیِ انباشته‌شده با احتساب بهره‌های مرکب و جرایم، عملاً تهاتر شده است.

 شهیدی پوری با اشاره به خروج بار سنگین بدهی از دفاتر مالی گفت: از وام اصلی ۱.۲ میلیارد یورویی، در حال حاضر تنها ۲۹۱ میلیون یورو باقی مانده که طبق برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده، در سه ماهه نخست سال جاری تسویه خواهد شد. این اقدام، یک گام استراتژیک برای خارج کردن بار سنگین بدهی‌های ارزی از دفاتر مالی پالایشگاه است؛ بدهی‌هایی که در سال‌های گذشته، علی‌رغم سودآوری عملیاتی، به دلیل عدم ثبت تهاتر، تمامی سود خالص پالایشگاه را تحت‌الشعاع قرار می‌داد و در قالب هزینه‌های مالی و استهلاک ارزی، از صورت‌های مالی خارج می‌شد.

اجماع سهامداران و تأیید نهایی حسابرس

شهیدی پوری تاکید کرد: دستیابی به این توافق، نتیجه جلسات فشرده میان سهامداران اصلی شامل تاپیکو، وزارت نفت، سازمان تأمین اجتماعی و شرکت ملی پالایش و پخش فراورده‌های نفتی بود که در نهایت منجر به امضای یک تفاهم‌نامه چهارجانبه شد.

وی افزود: این فرایند برای رسمیت یافتن، به صورت لایحه تقدیم هیئت دولت شده است تا پس از اخذ مصوبات، ثبت قطعی آن در دفاتر پالایش و پخش نیز صورت گیرد؛ ضمن اینکه سازمان حسابرسی به عنوان مرجع تخصصی، پس از بررسی دقیق قراردادها و اسناد، این تهاتر را پذیرفته و صورت‌های مالی پالایشگاه نفت ستاره برای نخستین بار پس از چهار سال، با اظهارنظر «مقبول» تأیید شده است که این خود نقطه عطفی در تاریخ مالی این شرکت محسوب می‌شود.

ناترازی سوخت، مسئله‌ای ملی است نه فقط چالش یک شرکت

وی با اشاره به این امر که تولید و مصرف سوخت در کشور با ناترازی روبه‌روست و در ۲۴ ساعت گذشته، تولید پالایشگاه‌های ده‌گانه کشور حدود ۱۱۷ میلیون لیتر و مصرف نزدیک به ۱۳۱ میلیون لیتر بوده است. این فاصله ۱۰ تا ۱۵ میلیون لیتری، در برخی روزها با اتکا به ذخایر راهبردی و در بخشی دیگر با واردات جبران می‌شود، اما این وضعیت را نباید به‌عنوان ناترازی شرکت نفت ستاره یا تاپیکو تلقی کرد، بلکه مسئله‌ای ملی است.

قیمت‌گذاری جهانی خوراک و فراورده

وی گفت: در حال حاضر، خوراک پالایشگاه‌ها به نرخ جهانی محاسبه می‌شود و فراورده نیز بر مبنای نرخ جهانی قیمت‌گذاری می‌شود.

شهیدی پوری  افزود: از این رو، به گفته او، خوراک یارانه‌ای یا نیمه‌یارانه‌ای عملاً در ساختار فعلی وجود ندارد و سود پیش‌بینی‌شده شرکت‌های پالایشی نیز بر همین مبنا شکل می‌گیرد.

ستاره خلیج فارس؛ از طرح ملی تا جهش سودآوری

وحید قانعی فرد مدیر عامل پالایشگاه نفت ستاره خلیج فارس نیز در این نشست عنوان کرد: شرکت نفت ستاره خلیج فارس در سال مالی منتهی به ۲۹ اسفند ۱۴۰۴ عملکردی قابل توجه ثبت کرده و امروز در جایگاهی ایستاده که هم از منظر تولید و هم از منظر سودآوری، یکی از مهم‌ترین پالایشگاه‌های کشور به شمار می‌رود.

وی افزود: این پالایشگاه از سال ۱۳۸۳ با مطالعات امکان‌سنجی آغاز شد و پس از طی مراحل اجرایی، فاز نخست آن در ابتدای سال ۱۳۹۵ به بهره‌برداری رسید و سرانجام در بهمن‌ماه ۱۳۹۷ هر سه فاز آن تکمیل شد.

 قانعی فرد گفت: اهمیت این پروژه به حدی بود که در سال ۱۳۹۷ رئیس‌جمهور وقت دو بار برای افتتاح فازهای دوم و سوم آن حضور یافت؛ چرا که این مجموعه نقشی حیاتی در تأمین سوخت کشور دارد.

وی اظهار داشت: در حال حاضر نیز روزانه حدود ۳ تا ۴ میلیون دلار کمبود صرفاً در بخش بنزین وجود دارد و همین مسئله نشان می‌دهد نقش این پالایشگاه در جلوگیری از خروج ارز از کشور چقدر مهم است.

ظرفیت ۴۵۰ هزار بشکه‌ای و سهم ۲۰ درصدی از پالایش کشور

 قانعی فرد تصریح کرد: ظرفیت اسمی پالایشگاه نفت ستاره خلیج فارس اکنون به ۴۵۰ هزار بشکه میعانات گازی در روز رسیده است. این پالایشگاه حدود ۲۰ درصد از ظرفیت پالایش نفت خام و میعانات گازی کشور را در اختیار دارد و همچنین ۶۰ درصد از میعانات گازی تولیدی پارس جنوبی را به‌عنوان خوراک دریافت می‌کند.

وی اظهار داشت: ترکیب سهامداران این شرکت در پایان سال مالی ۱۴۰۴ شامل ۴۹ درصد سهام برای تاپیکو، ۳۳.۱ درصد برای شرکت اهداف، ۱۱.۸ درصد برای شرکت ملی پالایش و پخش و حدود ۶ درصد برای سازمان تأمین اجتماعی بوده است. این شرکت هم‌اکنون ۳ هزار و ۹۱۷ نفر نیروی انسانی دارد که همگی به‌صورت قرارداد مستقیم با خود شرکت مشغول به کار هستند.

رشد تولید بنزین و ثبت رکورد جدید

 قانعی فردگفت: میانگین خوراک پالایشگاه از ۴۰۰ هزار بشکه در روز در سال ۱۴۰۲ به ۴۲۶ هزار بشکه در سال ۱۴۰۳ و نهایتاً به ۴۳۷ هزار بشکه در روز در سال ۱۴۰۴ رسیده است.

وی افزود: تولید بنزین و اجزای بنزین نیز از ۴۲.۶ میلیون لیتر در روز در سال قبل، به ۴۵.۳ میلیون لیتر در روز در سال ۱۴۰۴ افزایش یافته و در مجموع ۱۶.۵ میلیارد لیتر بنزین یورو ۵ در همین سال تولید و تحویل دولت شده است.درآمد عملیاتی شرکت در سال ۱۴۰۴ با رشد ۴۹ درصدی از ۵۷۲ همت به ۸۵۴ همت رسیده است. سود خالص نیز از ۳.۷ همت به ۴۷ همت افزایش یافته که به گفته او، جهشی حدود ۱۲ برابری را نشان می‌دهد.

صادرات یک میلیارد دلاری و بازگشت کامل ارز

 قانعی فرداظهار داشت: با وجود محدودیت‌ها و حتی بروز دو جنگ در سال ۱۴۰۴، پالایشگاه ستاره خلیج فارس موفق شد حدود ۱.۹ میلیون تن فرآورده ویژه به ارزش تقریبی یک میلیارد دلار صادر کند.

وی افزود: این میزان صادرات، رکورد تمام سال‌های بهره‌برداری پالایشگاه بوده و در عین حال، بازگشت ارز حاصل از صادرات نیز به‌طور کامل و معادل ۱۰۰ درصد انجام شده است.

تسویه بدهی ارزی و پایان یک چالش قدیمی

 قانعی فرد یکی از مهم‌ترین اقدامات شرکت در یک سال و نیم گذشته را تهاتر مطالبات ۱.۸ میلیارد یورویی پالایشگاه از دولت با بدهی ارزی ناشی از وام ۱.۵ میلیارد یورویی شرکت نیکو دانست و عنوان کرد: با این تهاتر، تنها ۲۹۱ میلیون یورو از بدهی باقی مانده که طبق برنامه، این رقم نیز به‌زودی تسویه خواهد شد و در نهایت شرکت بدون بدهی ارزی خواهد شد.

انتهای پیام/