افزایش تمرکز اروپا بر امنیت دریایی در برابر تهدیدات جدید

بر اساس آمار رصدخانه اقتصاد آبی اتحادیه اروپا، این اتحادیه از سال ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۵ حدود ۱۱۷.۸ میلیارد یورو برای تولید تجهیزات و سامانه‌های دفاع دریایی هزینه خواهد کرد. هزینه‌های این بخش به ویژه پس از آغاز جنگ اوکراین در سال ۲۰۲۲ به طور قابل توجهی افزایش یافته و ارزش تولید سالانه تجهیزات دفاع دریایی اروپا تا سال ۲۰۲۵ به ۱۱.۶ میلیارد یورو خواهد رسید.

این سرمایه‌گذاری به دلیل وابستگی اقتصاد جهانی به دریاها اهمیت دارد. بیش از ۹۵ درصد ترافیک دیجیتال جهانی از طریق شبکه‌های زیردریایی منتقل شده و حدود ۱.۴ میلیون کیلومتر کابل فیبر نوری روزانه حدود ۹.۲ تریلیون یورو مبادلات مالی را پشتیبانی می‌کند. همچنین، حدود ۸۰ درصد حجم تجارت جهانی از طریق حمل‌ونقل دریایی صورت می‌گیرد.

حمل‌ونقل دریایی برای اتحادیه اروپا ۷۵.۶ درصد واردات و ۷۳ درصد صادرات را شامل می‌شود و ارزش کالاهای جابه‌جا شده از این مسیر به طور سالانه حدود ۱.۱۲۶ تریلیون یورو برآورد می‌شود. بنابراین، هرگونه اختلال در تنگه‌ها و مسیرهای کلیدی دریایی یا حمله به کابل‌ها و خطوط لوله زیرآبی می‌تواند پیامدهای اقتصادی گسترده‌ای از جمله افزایش تورم و کمبود در زنجیره‌های تولید به همراه داشته باشد.

اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۳ راهبرد امنیت دریایی خود را به‌روزرسانی کرده و حفاظت از زیرساخت‌های حیاتی دریایی را در اولویت قرار داده است. این اتحادیه همچنین طرح‌هایی برای مقابله با تهدیدات موسوم به «منطقه خاکستری» و افزایش امنیت کابل‌های زیردریایی به اجرا گذاشته است.

فناوری‌های بدون سرنشین و هوش مصنوعی به بخش مهمی از برنامه دفاع دریایی اروپا تبدیل شده‌اند و ارزش تولید سالانه وسایل بدون سرنشین، از جمله پهپادهای هوایی و زیرآبی، در بازه زمانی ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۵ به میزان ۱۳۲ درصد افزایش یافته و به ۸۴۷ میلیون یورو خواهد رسید.

این سامانه‌ها به همراه حسگرهای زیرآبی، رادارهای ساحلی، تصاویر ماهواره‌ای و داده‌های شناسایی کشتی‌ها برای رصد مناطق دریایی، کابل‌ها، خطوط لوله و تاسیسات انرژی فراساحلی به کار گرفته می‌شوند. کارشناسان بر این باورند که ترکیب این سامانه‌ها با هوش مصنوعی می‌تواند امکان نظارت مداوم را بدون نیاز به استقرار دائمی و پرهزینه شناورهای سرنشین‌دار فراهم کند.

در بخش صنعتی، فرانسه، آلمان، ایتالیا و اسپانیا ۸۷ درصد تولید تجهیزات دفاع دریایی اتحادیه اروپا را در اختیار دارند. به طوری که فرانسه در سال ۲۰۲۵ با سهم ۳۷ درصدی در صدر قرار خواهد گرفت و آلمان و ایتالیا هر کدام ۱۹ درصد و اسپانیا ۸ درصد از تولید این بخش را به خود اختصاص داده‌اند.

این گزارش تأکید دارد که اروپا برای حفاظت از سواحل، خطوط کشتیرانی و زیرساخت‌های گسترده زیرآبی نمی‌تواند تنها به چند نیروی دریایی بزرگ متکی باشد. راهکار پیشنهادی کارشناسان، ایجاد شبکه‌ای هماهنگ از توانمندی‌های ملی است که از طریق سامانه‌های مشترک و قابل همکاری، تصویری واحد از وضعیت دریایی اروپا ایجاد کند.

به همین دلیل، اتحادیه اروپا در تلاش است تا از راه‌حل‌های پراکنده ملی فاصله بگیرد و به سوی توسعه مشترک توانمندی‌های دریایی، زیرآبی و فناوری‌های دو منظوره حرکت کند. حتما بخوانید: خوردن طالبی در تابستان باعث لاغری می‌شود؟ جزئیات سقوط بوئینگ ۷۳۷ و جان‌باختن مسافران ایرانی در قرقیزستان