در حالی که توجه جهانی همچنان بر نفتکشهایی متمرکز است که از تنگه هرمز عبور میکنند، یک زمینشناس نفتی هشدار داده است که داستان مهمتر انرژی ممکن است هزاران فوت زیر زمین در حال شکلگیری باشد؛ بحرانی که حتی پس از پایان درگیریها و دستیابی به یک توافق سیاسی نیز میتواند ادامه پیدا کند.
آرت برمن، زمینشناس نفتی و مشاور انرژی با بیش از چهار دهه تجربه در صنعت نفت، به فاکسنیوز دیجیتال گفت که میلیونها بشکه از تولید نفت خلیج فارس همچنان متوقف و از مدار تولید خارج شده است و هشدار داد که بازگرداندن این چاهها به تولید، بسیار پیچیدهتر از صرفاً بازگشایی مسیر راهبردی کشتیرانی است.
برمن گفت: «این مسئله، حتی اگر مشکلات سیاسی را حل کنیم، بالقوه میتواند یک رویداد تغییردهنده جهان باشد.»
او توضیح داد: «داستان بزرگتر و مهمتر در بلندمدت این است که در حال حاضر تولید ۸ میلیون بشکه در روز در خلیج فارس متوقف شده و تولید جهانی نیز حدود ۱۰ میلیون بشکه در روز کاهش یافته است.»
او افزود: «ما میتوانیم نفتکشها را جابهجا کنیم و وسواس به خرج دهیم که آیا ۴ میلیون بشکه در حال عبور است یا ۶ میلیون یا ۹ میلیون یا هر عدد دیگری که درست باشد. اما در نهایت، این نفتکشها باید با نفت پر شوند.»
یک مقام کاخ سفید که به شرط فاش نشدن نامش صحبت کرد، به کاهش شدید قیمت نفت پس از امضای تفاهمنامه اشاره کرد و گفت تنگه هرمز باز است و محاصره دریایی آمریکا بهطور کامل برقرار است.
برآورد برمن درباره میزان تولید متوقفشده در خلیج فارس، در مجموع با آخرین ارزیابی آژانس بینالمللی انرژی (IEA) مطابقت دارد. آژانس در گزارش بازار نفت خود در ۱۲ اوت ۲۰۲۶ اعلام کرد: «تولید نفت خلیج فارس در ماه ژوئیه ۲.۵ میلیون بشکه در روز دیگر افزایش یافت و به ۲۳.۹ میلیون بشکه در روز رسید؛ با این حال همچنان ۸.۳ میلیون بشکه در روز کمتر از سطح پیش از جنگ بود.»
بر اساس گزارش این آژانس، عرضه جهانی نفت نیز همچنان ۶.۳ میلیون بشکه در روز کمتر از سطح یک سال قبل بود.
اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA) برآورد متفاوتی دارد.
EIA میزان تولید متوقفشده را در ماه ژوئیه بهطور میانگین ۵.۵ میلیون بشکه در روز ارزیابی کرد و هشدار داد که ادامه محدودیتها در عبور از تنگه هرمز، این نهاد را وادار کرده است پیشبینی خود درباره میزان تولید متوقفشده در ماه اوت را افزایش دهد.
EIA انتظار دارد تولید و الگوهای تجارت نفت در مجموع در اوایل سال ۲۰۲۷ به شرایط پیش از درگیری بازگردند، اما میگوید برخی تولیدکنندگان خلیج فارس ممکن است در طول دوره پیشبینی این نهاد نتوانند به سطح قبلی تولید خود بازگردند. مثل روشن کردن یک کلید نیست
این تمایز اهمیت زیادی دارد، زیرا بخش عمده بحث عمومی بر چیزی متمرکز بوده که صنعت نفت آن را مشکل میاندستی (midstream) مینامد؛ یعنی اینکه آیا نفتکشها میتوانند با امنیت از تنگه هرمز عبور کنند یا خیر.
اما برمن معتقد است مشکل بالادستی (upstream)، یعنی خودِ تولید نفت، ممکن است بسیار ماندگارتر باشد.
برمن به فاکسنیوز دیجیتال گفت: «آخرین کاری که در دنیا میخواهم انجام دهم، متوقف کردن تولید یک چاه است.»
او توضیح داد که راهاندازی مجدد یک چاه مستلزم برقراری دوباره ارتباط میان تجهیزات سطح زمین و مخازن نفتی در هزاران فوت زیر زمین است و توقفهای طولانیمدت میتواند در داخل مخزن و چاه مشکلاتی ایجاد کند.
برمن گفت: «این مثل روشن کردن یک لامپ با یک کلید نیست. این یک فرایند پیچیده، پرریسک و نسبتاً طولانیمدت است و ما نمیدانیم نتیجه چه خواهد بود.»
برمن تخمین زد که حدود ۸۰ درصد از چاههای تحت تأثیر میتوانند تقریباً به سطح تولید قبلی خود بازگردند، هرچند این فرایند ممکن است هفتهها یا ماهها طول بکشد.
او گفت بسیاری از چاههای باقیمانده ممکن است به اقدامات مهندسی بیشتری نیاز داشته باشند و برخی نیز در نهایت با نرخ تولید پایینتری فعالیت کنند.
او پیشبینی کرد: «بخشی از این تولید هرگز بازنخواهد گشت.»
سایر تحلیلگران انرژی نیز موافقاند که بازگرداندن تولید خلیج فارس با چالشهای فنی قابلتوجهی همراه است. با این حال، وود مکنزی (Wood Mackenzie) نسبت به برمن درباره میزان نهایی بازیابی تولید خوشبینتر است.
تحلیل این شرکت پیشبینی میکند که میادین نفتی تحت تأثیر بستهشدن هرمز، در صورت اجرای یک راهاندازی مجدد کنترلشده، بتوانند طی سه ماه به حدود ۷۰ درصد تولید قبلی خود و طی شش ماه به ۹۰ درصد آن بازگردند.
با این حال، بازگرداندن حدود یک میلیون بشکه در روز باقیمانده ممکن است زمان بسیار بیشتری ببرد. توافق سیاسی به معنای پایان بحران نیست
برمن همچنین هشدار داد که نباید تصور کرد آتشبس یا توافق سیاسی بلافاصله جریان نفت را به سطح پیش از جنگ بازخواهد گرداند.
مالکان کشتیها، شرکتهای بیمه و خدمه کشتیها ابتدا باید اطمینان پیدا کنند که نفتکشها میتوانند با امنیت از این آبراه عبور کنند. علاوه بر آن، مسائل لجستیکی و امنیتی دیگری نیز ممکن است حتی پس از رسیدن دولتها به توافق، ادامه پیدا کنند.
برمن گفت: «یک توافق سیاسی ساده به این معنا نیست که مشکل تمام شده است.» یک رویداد تغییردهنده جهان
استدلال برمن بسیار فراتر از پیشبینی یک روند کند برای احیای بازار نفت است.
او معتقد است درگیری در خلیج فارس یک شوک بنیادین به نظام انرژی و اقتصاد جهانی وارد کرده است؛ شوکی که حتی پس از پایان بحران فوری نیز پیامدهای آن ادامه خواهد داشت.
وقتی از برمن درباره مقایسه این بحران با همهگیری کووید-۱۹ پرسیده شد، او به فاکسنیوز دیجیتال گفت مقیاس تولید نفتی که تحت تأثیر بحران فعلی قرار گرفته، آن را قابل مقایسه با بزرگترین اختلالات اقتصادی سالهای اخیر میکند.
برمن گفت: «این فقط یک چرخه خبری نیست. این بالقوه میتواند یک رویداد تغییردهنده جهان باشد، حتی اگر مسائل سیاسی را حل کنیم.» چرا آمریکاییها از این بحران مصون نیستند؟
آمریکا بزرگترین تولیدکننده نفت جهان است، اما برمن معتقد است این موضوع مصرفکنندگان آمریکایی را از پیامدهای اختلال در بازار نفت مصون نمیکند.
او گفت: «بازار نفت و بازار محصولات پالایشی جهانی هستند.»
برمن خاطرنشان کرد پالایشگاههای آمریکا برای تولید ترکیبی از بنزین، گازوئیل، سوخت جت و سایر فرآوردههای نفتی به انواع متفاوتی از نفت خام نیاز دارند؛ بنابراین تولید داخلی بهتنهایی نمیتواند وابستگی آمریکا به بازارهای بینالمللی را از بین ببرد.
او گفت: «مشکل آمریکا این نیست که نفت کافی ندارد؛ تقریباً دارد. مشکل این است که نفتی که در اختیار داریم، برای همه چیزهایی که پالایشگاههای آمریکایی تولید میکنند، نفتِ مناسب نیست.»
اداره اطلاعات انرژی آمریکا در ۱۵ ژوئیه گزارش داده بود که اختلالات هرمز باعث شده خریداران بینالمللی به سمت منابع جایگزین فرآوردههای نفتی بروند؛ موضوعی که به افزایش حاشیه سود پالایشگاههای آمریکا، تولید پالایشی و صادرات این کشور کمک کرده است.
اینکه روند بهبود بازار مطابق پیشبینی EIA ادامه پیدا کند یا با موانع فنی مورد هشدار برمن مواجه شود، میتواند تعیین کند که پیامدهای اقتصادی جنگ پس از توقف درگیریها تا چه مدت ادامه خواهند داشت.
برای برمن، دیگر مسئله صرفاً این نیست که چه زمانی نفتکشها دوباره به هرمز بازمیگردند؛ مسئله این است که آیا نظام انرژی جهانی پس از بحران، هرگز دوباره دقیقاً به همان شکلی که پیش از آن کار میکرد، فعالیت خواهد کرد یا خیر. واکنش کاخ سفید
کاخ سفید نگرانیها درباره اینکه این اختلال تهدیدی بلندمدت برای امنیت انرژی آمریکا باشد را رد کرد و به تولید بیسابقه نفت در آمریکا اشاره کرد و ایران را مسئول بیثباتی در این کریدور حیاتی کشتیرانی دانست.
تیلور راجرز، سخنگوی کاخ سفید، به فاکسنیوز دیجیتال گفت: «به لطف رئیسجمهور ترامپ، ایالات متحده اکنون رتبه نخست جهان را در تولید و صادرات نفت و گاز دارد. تولید بیسابقه نفت و گاز، استقلال انرژی و امنیت ملی ما را تقویت میکند.»
راجرز افزود: «اقدامات تروریستی رژیم ایران در تنگه هرمز ثابت کرده است که متحدان ما باید در منابع انرژی قابلاعتماد، مقرونبهصرفه و امن سرمایهگذاری کنند و مشارکتهای جدیدی با ایالات متحده پیش ببرند که امنیت انرژی جهان را تقویت کند.»
فاکسنیوز دیجیتال برای دریافت اظهارنظر درباره این موضوع با کاخ سفید، اداره اطلاعات انرژی آمریکا و آژانس اطلاعات دفاعی آمریکا (DIA) تماس گرفته است.
افرِت (اِفی) لاختر خبرنگار فاکسنیوز دیجیتال است و بیش از ۱۵ سال سابقه پوشش درگیریها، مسائل جهانی، حقوق بشر و پاسخگویی سیاسی دارد.
او بیش از ۲۰۰ گزارش مستند را در بیش از ۴۰ کشور هدایت و تولید کرده و درباره درگیریها، بحرانهای انسانی، فساد، قاچاق انسان، خشونت مبتنی بر جنسیت و داستانهای انسانی پشت رویدادهای مهم جهان گزارش تهیه کرده است.
گزارشهای لاختر او را به مناطق جنگی و بحرانی در خاورمیانه، اروپا و آسیا برده است. فعالیتهای او شامل افشای شبکههای قاچاق انسان، کشف یک زندان زیرزمینی شکنجه متعلق به داعش در سوریه، مستندسازی جنگ اوکراین و مصاحبه با مقامهای ارشد سیاسی و رهبران جهان بوده است.
او همچنین از جمله خبرنگاران غربی بود که پس از آغاز جنگ، وارد روسیه شد تا روایتها و شهادتهای مخالفان ولادیمیر پوتین را ثبت کند.
لاختر دریافتکننده جایزه مرکز پرز برای صلح در سال ۲۰۲۲ و بورسیه نایت-والاس دانشگاه میشیگان در سالهای ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۴ بوده است. او همچنین دو جایزه Rockower برای برتری در روزنامهنگاری دریافت کرده است. او مدرک کارشناسی ارتباطات و کارشناسی ارشد علوم سیاسی دارد. همچنین بخوانید جنگ در تنگه هرمز بیشتر به ضرر کدام کشورهای عربی تمام شده است؟ | سود قابل توجه عربستان و عمان در بحبوحه جنگ | امارات با چالش روبروست درخواست مهم عراق از قالیباف درباره صادرات نفت از تنگه هرمز معمایِ بزرگ جنگ ایران | کمک به کاهش «شوک نفتی» تنگه هرمز چه منافع اقتصادی برای چین داشت؟ | چین ذخایر مخفی دارد؟ پنتاگون به دنبال طرح و نقشه نظامی برای باز کردن تنگه هرمز؟/ ترامپ به دنبال مقصر می گردد
![[محمد طاهری] پیشنهاد عمان درباره هرمز؛ فرصت یا تهدید](/news/u/2026-08-18/ettelaat-k2eqm.jpg)
