قیمت طلا امروز




 حمله روسیه به اوکراین

 سایت خبرآنلاین / ۶ ساعت قبل

برای زلنسکی انتخابات خطرناک‌تر است یا جنگ؟ / انتخابات در شرایط حکومت نظامی؛ اوکراین بر سر تقاطع مشروعیت و امنیت

در شرایط عادی، انتخابات مهم‌ترین ابزار انتقال مشروعیت از جامعه به حکومت است، اما در شرایط جنگی، دولت برای بقای خود ناچار است بخشی از آزادی‌های سیاسی، انتخاباتی و اجتماعی را محدود کند. بنابراین پرسش اساسی این نیست که آیا دموکراسی در جنگ باید وجود داشته باشد یا خیر بلکه پرسش این است که حد و مدت تعلیق برخی سازوکارهای دموکراتیک تا کجاست و چه نهادی باید درباره پایان این وضعیت تصمیم بگیرد؟
 برای زلنسکی انتخابات خطرناک‌تر است یا جنگ؟ / انتخابات در شرایط حکومت نظامی؛ اوکراین بر سر تقاطع مشروعیت و امنیت
خبرآنلاین - رسول صَفرآهنگ - در روزهای گذشته میخایلو فدوروف، وزیر دفاع برکنارشده اوکراین، با انتشار یک پیام ویدئویی، موضوعی را به قلب بحران سیاسی اوکراین بازگرداند که طی بیش از چهار سال جنگ تمام‌عیار عملاً به حاشیه رانده شده بود. آیا یک دولت می‌تواند در شرایط جنگی، بدون برگزاری انتخابات، همچنان مدعی برخورداری از مشروعیت کامل دموکراتیک باشد؟ فدوروف که تنها چند هفته پیش از سمت وزارت دفاع کنار گذاشته شده بود، خواستار آن شد که اوکراین سازوکاری قانونی، امن و واقع‌بینانه برای برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری حتی در شرایط ادامه جنگ پیدا کند.

او استدلال کرد که دموکراسی نباید گروگان جنگ یا روسیه شود و اوکراینی‌ها نباید حق انتخاب حکومت خود را برای مدت نامعلوم به تعویق بیندازند. این اظهارات، صرفاً درخواست یک سیاستمدار برکنارشده برای بازگشت به قدرت نیست؛ بلکه نشانه‌ای از ظهور یک منازعه عمیق‌تر درباره رابطه میان جنگ، حاکمیت قانون، مشروعیت سیاسی و تداوم قدرت در اوکراین است. اهمیت این تحول زمانی بیشتر می‌شود که فدوروف تا همین اواخر از نزدیک‌ترین چهره‌های سیاسی به ولودیمیر زلنسکی محسوب می‌شد و در دوره کوتاه تصدی وزارت دفاع نیز به عنوان چهره‌ای اصلاح‌طلب، فناورانه و متکی بر نوآوری‌های نظامی شناخته می‌شد و برکناری او در ژوئیه، اعتراض‌هایی را در کی‌یف برانگیخت و اکنون او از یک مدیر دولتی سابق به منتقدی بالقوه برای ساختار قدرت زلنسکی تبدیل شده است.

با این حال، برای فهم دقیق بحران کنونی باید از یک اشتباه تحلیلی پرهیز کرد. این مناقشه را نباید صرفاً نزاع میان دو شخصیت سیاسی دانست. مسئله بنیادی‌تر، تعارض میان دو اصل است که هر دو در یک دولت دموکراتیک مشروعیت دارند. چرا که در شرایط عادی، انتخابات مهم‌ترین ابزار انتقال مشروعیت از جامعه به حکومت است، اما در شرایط جنگی، دولت برای بقای خود ناچار است بخشی از آزادی‌های سیاسی، انتخاباتی و اجتماعی را محدود کند. بنابراین پرسش اساسی این نیست که آیا دموکراسی در جنگ باید وجود داشته باشد یا خیر بلکه پرسش این است که حد و مدت تعلیق برخی سازوکارهای دموکراتیک تا کجاست و چه نهادی باید درباره پایان این وضعیت تصمیم بگیرد؟

 پرسش اساسی این نیست که آیا دموکراسی در جنگ باید وجود داشته باشد یا خیر بلکه پرسش این است که حد و مدت تعلیق برخی سازوکارهای دموکراتیک تا کجاست و چه نهادی باید درباره پایان این وضعیت تصمیم بگیرد؟

از منظر حقوق اساسی اوکراین، وضعیت از آنچه در مناظرات سیاسی مطرح می‌شود روشن‌تر است. قانون «نظام حقوقی حکومت نظامی» برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری، انتخابات پارلمانی و انتخابات محلی را در دوره حکومت نظامی ممنوع کرده است. از سوی دیگر، قانون اساسی مقرر می‌کند که رئیس‌جمهور تا زمان روی کار آمدن رئیس‌جمهور منتخب جدید به اعمال اختیارات خود ادامه دهد. بنابراین پایان دوره پنج‌ساله زلنسکی در ماه می ۲۰۲۴ به معنای ایجاد خلأ خودکار در مقام ریاست‌جمهوری نبوده است. در منطق حقوق اساسی اوکراین، استمرار قدرت رئیس‌جمهور در این وضعیت بخشی از سازوکار جلوگیری از خلأ حاکمیت در شرایط جنگی است.  

این نکته از آنجا اهمیت دارد که ادعای «پایان دوره ریاست‌جمهوری» با ادعای «پایان مشروعیت ریاست‌جمهور» یکسان نیست. تاریخ انقضای دوره انتخاباتی و استمرار قانونی صلاحیت‌های رئیس‌جمهور دو مفهوم متفاوت‌اند. قانون اساسی اوکراین دقیقاً برای جلوگیری از تبدیل شرایط اضطراری به خلأ قدرت، استمرار اختیارات رئیس‌جمهور را تا تحلیف رئیس‌جمهور جدید پیش‌بینی کرده است. بنابراین، در وضعیت فعلی نمی‌توان صرفاً از منظر تقویم انتخاباتی نتیجه گرفت که زلنسکی فاقد مبنای حقوقی برای ادامه کار است. اما در سطح سیاسی، مسئله پیچیده‌تر است. مشروعیت حقوقی می‌تواند ادامه داشته باشد، در حالی که مشروعیت سیاسی و اعتماد عمومی نیازمند بازتولید مداوم باشد.

همین فاصله میان مشروعیت حقوقی و مشروعیت سیاسی، قلب مناقشه فدوروف است. فدوروف اساساً نمی‌گوید که انتخابات باید بدون توجه به ملاحظات امنیتی و قانونی فوراً برگزار شود. او از ایجاد یک «سازوکار قانونی، امن و واقع‌بینانه» سخن می‌گوید که بتواند روند دموکراتیک را در شرایط جنگ ادامه دهد. از این منظر، استدلال او بیشتر از آنکه یک درخواست انتخاباتی ساده باشد، تلاشی برای تغییر صورت مسئله است. او می‌خواهد پرسش «آیا می‌توان در جنگ انتخابات برگزار کرد؟» را به پرسش «چگونه می‌توان در جنگ سازوکار دموکراتیک ایجاد کرد؟» تبدیل کند.

اما همین‌جا نخستین تناقض ظاهر می‌شود. برای برگزاری یک انتخابات واقعی، صرف وجود صندوق رأی کافی نیست. انتخابات زمانی واجد ارزش حقوقی و دموکراتیک است که رقابت سیاسی، آزادی بیان، امکان تبلیغات، دسترسی برابر به رسانه، امنیت رأی‌دهندگان، بی‌طرفی نهادهای اجرایی و امکان مشارکت واقعی همه گروه‌های واجد شرایط وجود داشته باشد. اوکراین امروز با شرایطی روبه‌روست که تقریباً همه این پیش‌شرط‌ها را با دشواری مواجه می‌کند. میلیون‌ها شهروند خارج از کشور زندگی می‌کنند، میلیون‌ها نفر در داخل کشور آواره شده‌اند، بیش از یک میلیون نفر در نیروهای نظامی خدمت می‌کنند و بخش قابل توجهی از سرزمین اوکراین تحت کنترل روسیه قرار دارد. علاوه بر این، حملات موشکی و پهپادی همچنان ادامه دارد.  

بنابراین، برگزاری انتخابات در چنین محیطی می‌تواند از یک سو نماد مقاومت دموکراتیک اوکراین در برابر روسیه باشد و از سوی دیگر، خود به منشأ یک بحران مشروعیت تبدیل شود. اگر میلیون‌ها اوکراینی نتوانند رأی دهند، اگر سربازان در خطوط مقدم مشارکت برابر نداشته باشند، اگر مناطق اشغالی امکان رأی‌گیری نداشته باشند و اگر مخالفان نتوانند آزادانه فعالیت کنند، نتیجه انتخابات ممکن است از سوی بخشی از جامعه یا حتی بازیگران خارجی مورد مناقشه قرار گیرد. به عبارت دیگر، مسئله فقط «برگزاری انتخابات» نیست؛ مسئله برگزاری انتخاباتی است که نتیجه آن برای جامعه قابل اعتماد باشد.

ادعای «پایان دوره ریاست‌جمهوری» با ادعای «پایان مشروعیت ریاست‌جمهور» یکسان نیست. تاریخ انقضای دوره انتخاباتی و استمرار قانونی صلاحیت‌های رئیس‌جمهور دو مفهوم متفاوت‌اند. قانون اساسی اوکراین دقیقاً برای جلوگیری از تبدیل شرایط اضطراری به خلأ قدرت، استمرار اختیارات رئیس‌جمهور را تا تحلیف رئیس‌جمهور جدید پیش‌بینی کرده است

این همان نقطه‌ای است که نظریه دموکراسی در شرایط اضطراری اهمیت پیدا می‌کند. دموکراسی صرفاً یک رویه انتخاباتی نیست بلکه مجموعه‌ای از قواعد و نهادهایی است که امکان انتقال مسالمت‌آمیز قدرت، رقابت سیاسی و پاسخ‌گویی حکومت را تضمین می‌کنند. در وضعیت اضطراری، دولت ممکن است برخی رویه‌ها را موقتاً محدود کند، اما مشروعیت این محدودیت‌ها به سه شرط وابسته است: ضرورت، تناسب و موقتی بودن. اگر محدودیت به دلیل ضرورت امنیتی اعمال شود، باید با تهدید واقعی متناسب باشد و نباید به یک وضعیت دائمی تبدیل شود.

در مورد اوکراین، ممنوعیت انتخابات در شرایط حکومت نظامی از همین منطق تبعیت می‌کند. مسئله اما زمانی پیچیده می‌شود که جنگ طولانی شود. آنچه در ابتدا یک استثنای اضطراری بود، ممکن است به یک وضعیت سیاسی پایدار تبدیل شود. در چنین شرایطی، خطر اصلی نه الزاماً استبداد فوری، بلکه «عادی شدن وضعیت استثنایی» است، یعنی جامعه به تدریج به حکومتی عادت کند که بدون سازوکارهای کامل انتخاباتی ادامه می‌یابد و هر بار پایان وضعیت اضطراری به آینده‌ای نامعلوم موکول شود.

به همین دلیل، درخواست فدوروف را حتی اگر از منظر سیاسی با انگیزه جاه‌طلبی شخصی همراه باشد، نمی‌توان صرفاً به همین دلیل فاقد اهمیت دانست. در نظام‌های دموکراتیک، ارزش یک پرسش سیاسی لزوماً به پاکی انگیزه پرسشگر وابسته نیست. ممکن است یک سیاستمدار با هدف کسب قدرت، مسئله‌ای واقعی را مطرح کند. اگر مسئله واقعی باشد، پاسخ به آن همچنان ضروری است.

اما واقعیت دیگر این است که زمان‌بندی اقدام فدوروف به‌شدت سیاسی به نظر می‌رسد. او پس از برکناری از وزارت دفاع، ابتدا خواستار بازگشت به سمت خود شد و زمانی که زلنسکی عملاً با معرفی یونی خمارا به عنوان وزیر دفاع جدید راه بازگشت او را بست، فدوروف موضع خود را از اختلاف بر سر یک مقام اجرایی به مسئله انتخابات ملی ارتقا داد. این تغییر می‌تواند نشانه آن باشد که مناقشه شخصی در حال تبدیل شدن به پروژه سیاسی است.

این تحول زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که فدوروف در برخی نظرسنجی‌ها ظرفیت انتخاباتی قابل توجهی نشان داده است. داده‌های منتشرشده در اوایل اوت نشان می‌دادند که او در دور اول انتخابات ریاست‌جمهوری می‌توانست با حدود ۱۳.۱ درصد در رتبه سوم،  پشت سر زلنسکی با ۲۲.۳ درصد و والری زالوژنی با ۲۱.۴ درصد قرار گیرد. در سناریوهای دور دوم نیز نتایج گزارش‌شده نشان می‌دادند که فدوروف و زالوژنی می‌توانند زلنسکی را شکست دهند. این ارقام به معنای آن نیست که فدوروف الزاماً رئیس‌جمهور آینده اوکراین خواهد شد؛ اما نشان می‌دهد که درخواست او برای انتخابات نمی‌تواند کاملاً از معادله قدرت جدا شود.

در اینجا مفهوم «رقابت درون نخبگان» اهمیت پیدا می‌کند. جنگ‌های طولانی معمولاً ساختار سیاسی کشورها را دگرگون می‌کنند. در ابتدای جنگ، جامعه حول رهبر سیاسی و نهادهای دولت بسیج می‌شود. اما هرچه جنگ طولانی‌تر شود، مسائل مربوط به کارآمدی، فساد، انتصاب‌ها، مدیریت منابع و پاسخ‌گویی اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند. رهبر زمان جنگ ابتدا با معیار «توانایی بقا» سنجیده می‌شود؛ اما بعدتر با معیار «کیفیت حکمرانی» نیز سنجیده خواهد شد.

زلنسکی تا حد زیادی از مرحله نخست عبور کرده است. او نماد مقاومت اوکراین در برابر روسیه شده و همچنان از حمایت قابل توجه داخلی برخوردار است. گزارش‌های اخیر حاکی از آن است که حدود ۶۰ درصد از اوکراینی‌ها همچنان عملکرد او را تأیید می‌کنند و اکثریت جامعه نیز با برگزاری انتخابات در میانه جنگ مخالف‌اند. بنابراین، بحران کنونی را نباید به معنای فروپاشی حمایت عمومی از زلنسکی تعبیر کرد. برعکس، یکی از مهم‌ترین نقاط ضعف سیاسی فدوروف این است که مسئله‌ای را به میدان آورده که بخش بزرگی از جامعه هنوز آن را اولویت نمی‌داند.

در همین نقطه، رفتار جامعه اوکراین یک تناقض جالب را نشان می‌دهد که جامعه‌ای که برای حفظ یک دولت دموکراتیک در برابر روسیه می‌جنگد، لزوماً برگزاری انتخابات در میانه جنگ را بهترین راه حفظ دموکراسی نمی‌داند. این تناقض در ظاهر عجیب است، اما از منظر نظری کاملاً قابل توضیح است. مردم ممکن است میان «اصل دموکراسی» و «زمان مناسب برای اجرای کامل رویه‌های دموکراتیک» تفاوت قائل شوند. برای بسیاری از شهروندان، اولویت فعلی ممکن است حفظ موجودیت کشور باشد و انتخابات به زمانی موکول شود که نتیجه آن بتواند واقعاً بازتاب‌دهنده اراده عمومی باشد. در واقع، این همان تفاوت میان «دموکراسی به مثابه ارزش» و «انتخابات به مثابه ابزار» بوده و انتخابات وسیله‌ای برای تحقق دموکراسی است، نه خود دموکراسی است. اگر انتخابات تحت شرایطی برگزار شود که بخش بزرگی از جامعه امکان مشارکت برابر نداشته باشد، ممکن است ابزار انتخاباتی وجود داشته باشد اما کیفیت دموکراتیک نتیجه کاهش یابد.

برای برگزاری یک انتخابات واقعی، صرف وجود صندوق رأی کافی نیست. انتخابات زمانی واجد ارزش حقوقی و دموکراتیک است که رقابت سیاسی، آزادی بیان، امکان تبلیغات، دسترسی برابر به رسانه، امنیت رأی‌دهندگان، بی‌طرفی نهادهای اجرایی و امکان مشارکت واقعی همه گروه‌های واجد شرایط وجود داشته باشد. میلیون‌ها شهروند خارج از کشور زندگی می‌کنند، میلیون‌ها نفر در داخل کشور آواره شده‌اند، بیش از یک میلیون نفر در نیروهای نظامی خدمت می‌کنند و بخش قابل توجهی از سرزمین اوکراین تحت کنترل روسیه قرار دارد.

از سوی دیگر، تأخیر طولانی در انتخابات نیز بی‌هزینه نیست. حکومت‌هایی که مدت زیادی بدون انتخابات سراسری ادامه می‌یابند، در معرض فرسایش اعتماد قرار می‌گیرند. حتی اگر استمرار قانونی قدرت کاملاً روشن باشد، مخالفان می‌توانند این پرسش را مطرح کنند که چه کسی و با چه معیاری تعیین می‌کند «شرایط برای انتخابات هنوز نامناسب است»؟ اگر پاسخ همیشه «پس از پایان جنگ» باشد، پرسش بعدی این است که پایان جنگ دقیقاً چه زمانی رخ خواهد داد؟ آیا آتش‌بس کافی است؟ آیا توافق صلح لازم است؟ آیا باید تمام سرزمین‌های اشغالی آزاد شوند؟ یا تنها کاهش سطح خشونت کفایت می‌کند؟

این ابهام می‌تواند به یک مسئله نهادی تبدیل شود. اگر معیار پایان جنگ تعریف حقوقی روشنی نداشته باشد، وضعیت اضطراری می‌تواند در عمل اختیار زیادی برای تعیین زمان بازگشت به رقابت سیاسی ایجاد کند. در چنین شرایطی، مهم‌ترین خطر برای زلنسکی الزاماً برگزاری انتخابات نیست؛ بلکه متهم شدن به استفاده سیاسی از وضعیت اضطراری برای به تأخیر انداختن رقابت انتخاباتی است. از همین منظر، پاسخ مناسب به چالش فدوروف نباید صرفاً رد درخواست انتخابات باشد. اگر دولت اوکراین بخواهد مشروعیت سیاسی خود را تقویت کند، باید بتواند نشان دهد که «عدم برگزاری انتخابات» یک انتخاب سیاسی برای حفظ قدرت نیست، بلکه یک ضرورت حقوقی و امنیتی موقت است.

در چنین شرایطی همزمان با مطرح شدن درخواست فدوروف، پرونده‌ای درباره یک شبکه پول‌شویی چند میلیون دلاری به مقام‌های ارشد نزدیک به دفتر ریاست‌جمهوری رسید و زلنسکی معاون رئیس دفتر خود، ایرینا مودرا، را پس از تحقیقات مرتبط با این پرونده برکنار کرد. اگرچه خود او متهم این پرونده معرفی نشده است. این اتفاق در زمانی رخ داد که بحث فساد و پاسخ‌گویی سیاسی از محورهای اصلی انتقادات فدوروف بود. بنابراین، حتی اگر میان پرونده فساد و ادعاهای فدوروف رابطه مستقیم اثبات‌شده‌ای وجود نداشته باشد، هم‌زمانی آنها به لحاظ سیاسی برای دولت زلنسکی نامطلوب است. این مسئله نشان می‌دهد چرا فساد در شرایط جنگی اهمیت مضاعف پیدا می‌کند. در یک دولت عادی، فساد یک مشکل حکمرانی است. در دولت درگیر جنگ، فساد می‌تواند مستقیماً به مسئله امنیت ملی تبدیل شود. هر منابعی که به جای دفاع، بازسازی یا تأمین اجتماعی از مسیرهای غیرشفاف منحرف شود، عملاً هزینه جنگ را افزایش می‌دهد. از این رو، مبارزه با فساد در اوکراین دیگر صرفاً بخشی از دستورکار اصلاحات اروپایی نیست؛ بخشی از ظرفیت دفاعی کشور است.

فدوروف نیز دقیقاً از همین نقطه وارد شده است. او در پیام خود از فساد، ناکارآمدی بوروکراتیک، انتصاب افراد بر اساس وفاداری شخصی و فقدان شفافیت انتقاد کرد. بنابراین، موضوع انتخابات در روایت او بخشی از یک استدلال بزرگ‌تر است: اگر حکومت از مردم می‌خواهد در شرایط جنگی اعتماد کنند، باید در برابر آنان نیز پاسخ‌گو باشد. اما از منظر راهبردی، اینجاست که روسیه وارد معادله می‌شود. مسکو چگونه از شکاف سیاسی کی‌یف بهره می‌برد؟

اما از نظر روسیه، اختلافات داخلی اوکراین یک فرصت راهبردی است؛ ولی این فرصت الزاماً به معنای آن نیست که مسکو مستقیماً فدوروف را هدایت می‌کند یا پشت درخواست او قرار دارد. چنین ادعایی بدون شواهد روشن فاقد مبنای تحلیلی است. نقش روسیه را باید در سطح ساختاری بررسی کرد و هرچه اختلاف میان نخبگان سیاسی اوکراین بیشتر شود، توانایی دولت برای حفظ انسجام جنگی کاهش می‌یابد و فضای بیشتری برای جنگ اطلاعاتی و عملیات نفوذ روسیه ایجاد می‌شود.

روسیه از آغاز جنگ تلاش کرده است مشروعیت دولت اوکراین را زیر سؤال ببرد و آن را حکومتی وابسته به غرب معرفی کند. اختلافات داخلی، پرونده‌های فساد و منازعات سیاسی به مسکو امکان می‌دهند همین روایت را تقویت کند. اگر در داخل اوکراین این تصور شکل بگیرد که حکومت بدون انتخابات و بدون پاسخ‌گویی کافی ادامه می‌دهد، تبلیغات روسیه ماده خام بیشتری پیدا خواهد کرد. اما این مسئله یک پارادوکس مهم ایجاد می‌کند: فشار روسیه برای تضعیف دموکراسی اوکراین می‌تواند دقیقاً دلیل بیشتری برای حفظ نهادهای دموکراتیک باشد. اگر اوکراین بخواهد ثابت کند که تفاوت بنیادی میان خود و نظام سیاسی روسیه دارد، باید نشان دهد که وضعیت جنگی به حذف دائمی رقابت سیاسی منجر نشده است.

از این منظر، روسیه ممکن است حتی بدون دخالت مستقیم در مناقشه فدوروف از پیامدهای آن سود ببرد. جنگ اطلاعاتی الزاماً نیازمند ساختن یک بحران از صفر نیست؛ کافی است شکافی واقعی در جامعه وجود داشته باشد و سپس آن شکاف تقویت شود. بنابراین، اوکراین با یک معمای راهبردی مواجه است. برگزاری انتخابات زودهنگام می‌تواند خطرات امنیتی، لجستیکی و مشروعیتی جدی ایجاد کند و حتی به دلیل ناتوانی میلیون‌ها شهروند در مشارکت برابر، نتیجه انتخابات را آسیب‌پذیر سازد. برگزار نکردن انتخابات نیز امکان دارد زمینه انتقاد از تمرکز قدرت و فرسایش مشروعیت را فراهم کند. در هر دو حالت، روسیه می‌تواند تلاش کند از نتیجه به سود خود استفاده کند.

از سوی دیگر فدوروف نیز در این معادله هنوز یک رقیب قطعی ریاست‌جمهوری نیست. اما اهمیت سیاسی او در این است که توانسته است یک اختلاف شخصی بر سر وزارت دفاع را به بحثی درباره دموکراسی، فساد، پاسخ‌گویی و انتخابات تبدیل کند. همین تغییر سطح مناقشه، چالش او را برای زلنسکی جدی کرده است. با این حال، آینده سیاسی فدوروف نیز به نحوه مدیریت این مسئله بستگی دارد. اگر او به عنوان سیاستمداری دیده شود که در میانه جنگ منافع شخصی را بر ملاحظات امنیتی مقدم دانسته، ممکن است حمایت عمومی خود را از دست بدهد. اما اگر بتواند خود را به عنوان نماینده یک نسل جدید از سیاستمداران اصلاح‌طلب معرفی کند که همزمان با مقاومت در برابر روسیه، خواهان اصلاح ساختار حکمرانی هستند، ممکن است به یکی از بازیگران مهم دوران پساجنگ تبدیل شود.

در نتیجه، مناقشه کنونی را نباید با این پرسش ساده خاتمه داد که «آیا اوکراین باید در زمان جنگ انتخابات برگزار کند یا خیر؟» پرسش مهم‌تر این است که «چگونه می‌توان اطمینان حاصل کرد که وضعیت اضطراری جنگی به تعلیق نامحدود پاسخ‌گویی دموکراتیک تبدیل نمی‌شود؟» این پرسش، هم برای زلنسکی و هم برای آینده سیاسی اوکراین تعیین‌کننده است.

در یک دولت عادی، فساد یک مشکل حکمرانی است. در دولت درگیر جنگ، فساد می‌تواند مستقیماً به مسئله امنیت ملی تبدیل شود. هر منابعی که به جای دفاع، بازسازی یا تأمین اجتماعی از مسیرهای غیرشفاف منحرف شود، عملاً هزینه جنگ را افزایش می‌دهد. 

اما پاسخ سیاسی پیچیده‌تر است. زلنسکی باید ثابت کند که استمرار قدرت او نه محصول بهره‌برداری از جنگ، بلکه نتیجه ضرورت حقوقی و امنیتی است. برای این کار، دولت او باید بیش از گذشته بر شفافیت، مبارزه با فساد، نظارت پارلمانی، آزادی نقد سیاسی و طراحی روشن سازوکار انتخابات پس از جنگ تکیه کند. در سوی دیگر، فدوروف نیز باید ثابت کند که درخواست انتخابات صرفاً ابزار بازگشت به قدرت نیست، بلکه بخشی از یک پروژه واقعی برای اصلاح حکمرانی است و روسیه در تمام این مدت منتظر خواهد ماند تا هر شکاف داخلی را به شکافی راهبردی تبدیل کند.

بنابراین، بحران سیاسی اوکراین را می‌توان نبردی سه‌لایه دانست. نبرد نخست در میدان جنگ میان روسیه و اوکراین ادامه دارد؛ نبرد دوم در داخل اوکراین بر سر مشروعیت، پاسخ‌گویی و آینده رهبری سیاسی شکل گرفته است؛ و نبرد سوم در حوزه اطلاعات و روایت‌های بین‌المللی جریان دارد، جایی که هر دو طرف تلاش می‌کنند معنای «دموکراسی»، «مشروعیت» و «حق تعیین سرنوشت» را به نفع خود تعریف کنند.

از این منظر، درخواست فدوروف بیش از آنکه صرفاً درخواست برگزاری یک انتخابات باشد، آغاز یک مناقشه درباره پایان وضعیت استثنایی است. اگر جنگ ادامه یابد، این مناقشه نیز احتمالاً تشدید خواهد شد. اگر آتش‌بس یا توافق صلح شکل بگیرد، انتخابات به یکی از نخستین آزمون‌های گذار اوکراین از حکومت جنگی به حکومت عادی تبدیل خواهد شد.

در هر دو حالت، مسئله اصلی باقی خواهد ماند. اینکه چگونه می‌توان دولتی را که برای دفاع از دموکراسی وارد جنگ شده است، واداشت تا در طول جنگ نیز منطق دموکراسی را حفظ کند، بی‌آنکه با برگزاری شتاب‌زده انتخابات، خود اعتبار انتخاباتی را قربانی شرایط جنگ کند؟ پاسخ به این پارادوکس، احتمالاً یکی از مهم‌ترین آزمون‌های حقوق اساسی و سیاست بین‌الملل در اروپای پس از جنگ خواهد بود.

توییتر نویسنده گزارش را  اینجا   (safarahang@) دنبال کنید

۲۱۳ کد مطلب 2265562







پنجشنبه ۵ شهریور ۱۴۰۵ - 27 August 2026
چرا نسل پرجمعیت دهه ۶۰ به ازدواج و فرزندآوری بیشتر منجر نشد؟
سایت فرارو

چرا نسل پرجمعیت دهه ۶۰ به ازدواج و فرزندآوری بیشتر منجر نشد؟

به اعتقاد کارشناسان، پرجمعیت بودن یک نسل به‌تنهایی تضمین‌کننده افزایش ازدواج و فرزندآوری نیست؛ زیرا حضور جمعیت زیاد در سن ازدواج تنها ظرفیت بالقوه ایجاد می‌کند.
دورکاری بانوان کارمند بدون حفظ مزایا شمشیر دولبه است
سایت جوان آنلاین

دورکاری بانوان کارمند بدون حفظ مزایا شمشیر دولبه است

اگر بخواهیم دورکاری واقعاً به نفع مادران شاغل باشد، باید آن را با ضوابط روشن همراه کرد: نخست، حفظ مزایا و موقعیت شغلی در دوران دورکاری. دوم، منع ارزیابی تنبی...
وقتی اداره درکی از مادری و همسری تو ندارد!
سایت جوان آنلاین

وقتی اداره درکی از مادری و همسری تو ندارد!

بانوی کارمند ایرانی امروز در یکی از پیچیده‌ترین موقعیت‌های اجتماعی خود ایستاده است؛ از یک سو اقتصاد خانواده بیش از گذشته به درآمد او وابسته شده و از سوی دیگر...
به‌خاطر مادر بودن و کارمند بودن احساس گناه نکن!
سایت جوان آنلاین

به‌خاطر مادر بودن و کارمند بودن احساس گناه نکن!

مادر شاغل در ایران اغلب نه با یک شغل، بلکه با مجموعه‌ای از مسئولیت‌های همزمان زندگی می‌کند؛ مسئولیت‌هایی که بسیاری از آنها دیده نمی‌شوند
         
گرانی ظروف آشپزخانه، بازار تعمیر قابلمه را رونق داد
روزنامه هفت صبح

گرانی ظروف آشپزخانه، بازار تعمیر قابلمه را رونق داد

قابلمه‌های قدیمی که زمانی دور انداخته می‌شدند، حالا با تعویض دسته، روکش، رنگ‌کاری و قلع‌اندود کردن به آشپزخانه‌ها برمی‌گردند
خواب تابستانی نوجوانان؛ بمب ساعتی که باید تا قبل از مِهر خنثی شود
سایت عصرایران

خواب تابستانی نوجوانان؛ بمب ساعتی که باید تا قبل از مِهر خنثی شود

آیا تعطیلات تابستان برای خواب نوجوانان مفید است یا مضر؟ جدیدترین پژوهش‌های بین‌المللی نشان می‌دهند تغییر ساعت خواب در تابستان چگونه بر مغز، خلق‌وخو و بازگشت...
فقط با روزی ۲ ساعت سکوت مغزتان را از نو بسازید
خبرگزاری همشهری‌آنلاین

فقط با روزی ۲ ساعت سکوت مغزتان را از نو بسازید

پژوهشگران با بررسی نتایج آزمایشگاهی درباره مغز به این نتیجه رسیدند که دوری موقت از هیاهو و سروصدا می‌تواند فرصتی ارزشمند برای استراحت ذهن، کاهش فشار روانی و پردازش بهتر اطلاعات فراهم کند.
ویدیو/ روزی چند بار قیمت دلار و طلا را چک می‌کنید؟
خبرگزاری ایسنا

ویدیو/ روزی چند بار قیمت دلار و طلا را چک می‌کنید؟

روزانه چند بار صفحه گوشی را برای دیدن آخرین نرخ طلا، دلار یا رمزارزها رفرش می‌کنید؟ بخش عمده‌ای از جامعه ایران به دلیل نوسانات تورمی، روزانه ده‌ها بار قیمت دلار، طلا یا ارزهای دیجیتال را چک می‌کنند. شاید در نگاه اول به نظر برسد این کار برای حفظ هوشیاری مالی و صیانت از ارزش دارایی‌ها ضروری است؛ اما واقعیت …
مثبت و منفی خانه‌های بازی کودکان
خبرگزاری ایسنا

مثبت و منفی خانه‌های بازی کودکان

بازی برای کودک فواید زیادی دارد و به رشد شخصیتی و فردی او کمک می‌کند و بازی خارج از خانه نیز برای تحرک و افزایش تعادل و قوای جسمانی کودکان مفید است اما بعضی اوقات به علت گرما یا آلودگی والدین ترجیح می‌دهند کودک خود را به خانه بازی ببرند که باید نکات منفی و مثبت این خانه‌ها مورد توجه خانواده‌ها باشد.
تربیت دوقلوها؛ از مهار حسادت تا تقویت استقلال
خبرگزاری ایسنا

تربیت دوقلوها؛ از مهار حسادت تا تقویت استقلال

یک روانشناس با تاکید بر ضرورت به‌رسمیت‌ شناختن هویت مستقل دوقلوها، از والدین خواست ضمن پرهیز از مقایسه، برچسب‌زنی و سنجش یک کودک با موفقیت‌های دیگری، عدالت تربیتی را نه در رفتار یکسان، بلکه در مدیریت چالش‌هایی مانند وابستگی، رقابت و تفاوت‌های دوران بلوغ و پاسخگویی به نیازهای فردی هرکدام جست‌وجو کنند.
آیا «چت جی پی تی»  حافظه ما را ضعیف می‌کند
خبرگزاری ایرنا

آیا «چت جی پی تی» حافظه ما را ضعیف می‌کند

تهران-ایرنا - از فراموش کردن شماره تلفن‌ها تا ناتوانی در فکر کردن؛ هوش مصنوعی چگونه رابطه ما با حافظه را تغییر می‌دهد؟
چالش‌های والدین در عصر اینترنت آزاد - همدلی
روزنامه همدلی

چالش‌های والدین در عصر اینترنت آزاد - همدلی

بهاره عابدی ابرده پژوهشگر کودکی، یکی از مهم‌ترین و حساس‌ترین دوره‌های زندگی انسان است؛ دوره‌ای که شخصیت، مهارت‌های اجتماعی، هیجانی و شناختی فرد در آن شکل می‌گیرد. امروزه کودکان در کنار خانواده، مدرسه و دوستان، با یک محیط تأثیرگذار دیگر نیز روبه‌رو هستند: فضای مجازی. گسترش تلفن‌های هوشمند، تبلت، بازی‌های …
نسخه جدید تعادل کار و زندگی
روزنامه دنیای اقتصاد

نسخه جدید تعادل کار و زندگی

در سال ۱۹۲۶، هنری فورد علاوه بر یکشنبه، شنبه را هم برای کارکنانش تعطیل کرد و به این ترتیب، تعطیلات آخر هفته دو روزه برای تفریح، عبادت یا حتی هیچ کاری نکردن، شکل گرفت. اما این روزها روال آنقدر تغییر کرده که دیگر شباهتی به شکل اولیه خود ندارد. به مدت یازده سال، از ۱۹۲۹ تا ۱۹۴۰، اتحاد جماهیر شوروی تعطیلات …
پایان جوانی در ۳۲ سالگی؛ پژوهش جدید سن بزرگسالی را تغییر داد
سایت عصرایران

پایان جوانی در ۳۲ سالگی؛ پژوهش جدید سن بزرگسالی را تغییر داد

یافته‌های یک مطالعه جدید نشان می‌دهد آنچه از نظر اجتماعی و روانی «بزرگسالی» می‌نامیم، ممکن است از نظر ساختار و ارتباطات مغزی دیرتر از آن چیزی آغاز شود که تصو...
آیا بروز اختلاف نظر به معنای پایان روز‌های عاشقانه در زندگی مشترک زوجین است؟
سایت شهرآرانیوز

آیا بروز اختلاف نظر به معنای پایان روز‌های عاشقانه در زندگی مشترک زوجین است؟

به گفته یک زوج‌درمانگر، بسیاری از زوج‌ها به اشتباه تصور می‌کنند که یک رابطه سالم، رابطه‌ای کاملا بدون اصطکاک است. همین باور غلط باعث می‌شود با کوچک‌ترین تنشی، احساس ناامیدی کنند و پایه‌های زندگی‌شان را سست ببینند.
تربیت و خانواده | وقتی کودک قهر می کند پدر و مادر چه واکنشی نشان دهند؟
روزنامه هفت صبح

تربیت و خانواده | وقتی کودک قهر می کند پدر و مادر چه واکنشی نشان دهند؟

قهر کردن یکی از رفتارهایی است که ممکن است کودکان برای بیان ناراحتی یا رسیدن به خواسته های خود از آن استفاده کنند. واکنش والدین در این موقعیت اهمیت زیادی دارد و برخورد نادرست می تواند باعث تکرار این رفتار شود. در این مطلب با دلایل قهر کودکان و راهکارهایی برای برخورد درست و آرام با آنها آشنا می شوید.
از جهان بینی تا پوست تخمه: در زندگی مشترک درباره کدام یک حرف بزنیم؟
سایت عصرایران

از جهان بینی تا پوست تخمه: در زندگی مشترک درباره کدام یک حرف بزنیم؟

اگر من جای کسی بودم که می‌خواهد ازدواج کند، علاوه بر گفت‌وگو درباره جهان‌بینی، ارزش‌ها و آینده، فهرستی از صد مسئله کوچک زندگی روزمره تهیه می‌کردم و درباره آن...
الفبای تاب‌آوری؛ 11 عبارت که نشان‌دهنده روحیه استثنائی هستند!
سایت فرارو

الفبای تاب‌آوری؛ 11 عبارت که نشان‌دهنده روحیه استثنائی هستند!

کلمات روزمره می‌توانند بازتابی از هوش هیجانی بالا باشند و افراد مقتدر با تعیین مرزهای اخلاقی و پذیرش صادقانه‌ی خطا، ثبات روانی خود را در برابر فشارهای محیطی حفظ می‌کنند.
علاقه به شیرینی‌جات می‌تواند بر تصمیمات شما تاثیر گذارد
خبرگزاری مهر

علاقه به شیرینی‌جات می‌تواند بر تصمیمات شما تاثیر گذارد

محققان می‌گویند که علاقه به شیرینی جات نظیر بستنی، آب‌نبات، شکلات و شیرینی ممکن است دریچه‌ای به نحوه تصمیم‌گیری افراد باشد.
آیا محتوای پلتفرم‌های نمایش خانگی برای کودکان امن است
خبرگزاری ایرنا

آیا محتوای پلتفرم‌های نمایش خانگی برای کودکان امن است

تهران - ایرنا - کابوس‌های شبانه، اضطراب، الگوبرداری از ابرقهرمان‌های خیالی و فاصله گرفتن از واقعیت؛ این‌ها فقط بخشی از اثرات پنهان فیلم‌ها و سریال‌هایی است که کودکان هر روز در پلتفرم‌های نمایش خانگی تماشا می‌کنند. یک روانشناس کودک هشدار می‌دهد که والدین نباید صرفاً به برچسب‌های سنی و مجوزها اعتماد کنند.
توهم پناه عاطفی در چت‌جی‌پی‌تی
سایت جوان آنلاین

توهم پناه عاطفی در چت‌جی‌پی‌تی

این روز‌ها ویدئو‌های شبکه‌های اجتماعی نشان می‌دهد نسخه‌های جدید ابزار‌های هوش مصنوعی ارتباط عاطفی با ماشین را عادی‌سازی می‌کنند
موفقیت اتفاقی نیست
خبرگزاری ایرنا

موفقیت اتفاقی نیست

ایرنا- تهران- بسیاری از ما در مقطعی از زندگی، هنگامی که با وجود تلاش بسیار توانسته‌ایم به موفقیتی دست یابیم، این فکر در ذهنمان عبور می‌کند که من لایق رسیدن به این موفقیت نبوده‌ام و به زودی دستم برای دیگران رو می‌شود. این احساس که روان‌شناسان آن را سندرم ایمپاستر یا پدیده فریبکار می‌نامند، موفقیت‌های …
چگونه فرزندان خود را تربیت کنیم: خردمند یا باهوش؟
روزنامه عصر اقتصاد

چگونه فرزندان خود را تربیت کنیم: خردمند یا باهوش؟

دکتر مهدی شاگردی (دکتر شاکری)؛ پزشک و پژوهشگر هوش و شخصیت کودکان و نوجوانان آیا هوش برای موفقیت و زندگی ایده‌آل کافی است؟ لازم است بدانید بررسی بسیاری از شخصیت‌هایی که در کودکی و نوجوانی همیشه مورد تشویق و تمجید به علت هوش بالای خود بوده‌اند و حتی موفق به کسب رده‌های بالای تحصیلی و
بلایی که خوردن نان کپک‌زده بر سر بدن می‌آورد؛ چه باید کرد؟ + روش های جلوگیری از کپک‌زدن نان
خبرگزاری همشهری‌آنلاین

بلایی که خوردن نان کپک‌زده بر سر بدن می‌آورد؛ چه باید کرد؟ + روش های جلوگیری از کپک‌زدن نان

خوردن تصادفی مقدار کمی نان کپک‌زده معمولاً برای افراد سالم مشکل جدی ایجاد نمی‌کند، اما در برخی موارد می‌تواند باعث ناراحتی گوارشی یا واکنش آلرژیک شود. نکته مهم این است که نان کپک‌زده را نباید با جدا کردن بخش آلوده مصرف کرد.
رازهای زیبایی زنان خاورمیانه؛ ترفندهای سنتی برای پوست، مو و ظاهری شاداب
روزنامه هفت صبح

رازهای زیبایی زنان خاورمیانه؛ ترفندهای سنتی برای پوست، مو و ظاهری شاداب

ترفندهای زیبایی خاورمیانه ترکیبی از سنت، فرهنگ و استفاده از مواد طبیعی هستند؛ از حنا و روغن زیتون گرفته تا عسل، رایحه‌های گیاهی و سبک‌های خاص آرایش چشم.
         
مراقبت یا کنترل؟ مرز باریکی که گم می‌شود
خبرگزاری ایرنا

مراقبت یا کنترل؟ مرز باریکی که گم می‌شود

تهران- ایرنا- وقتی پای امنیت فرزندان به میان می‌آید، بسیاری از والدین به ابزارهای ردیابی دیجیتال پناه می‌برند، ابزارهایی که قرار است آرامش خاطر بیاورند اما گاهی بی‌آنکه متوجه باشیم، مرز مراقبت را پشت سر گذاشته و به کنترل‌گری پنهان تبدیل می‌شوند.
تاثیر شوخی بر شخصیت کودکان چیست؟
سایت خبرفوری

تاثیر شوخی بر شخصیت کودکان چیست؟

سبک شوخی در محیط خانواده، نه تنها بر فضای خانه تأثیر می‌گذارد، بلکه شخصیت و شیوه‌های ارتباطی کودک را در آینده شکل می‌دهد و والدین نقش کلیدی در آموزش قواعد احترام، شوخ‌طبعی و مرزهای ارتباطی به فرزندان دارند.
نسخه ابن‌سینا در دنیای مدرن؛ پزشک درون خود باشید
خبرگزاری ایرنا

نسخه ابن‌سینا در دنیای مدرن؛ پزشک درون خود باشید

تهران- ایرنا- در حالی که ما در جست‌وجوی سریع‌ترین داروها برای کوچک‌ترین دردها هستیم، ابوعلی سینا هزار سال پیش، نسخه سلامتی را در جای دیگری پیچید: در سبک زندگی ما. روز پزشک، فرصتی است برای آشتی با بدن و بازگشت به این حقیقت ساده که ما خودمان، اولین و مهم‌ترین «پزشک درون» خود هستیم؛ اگر مسئولیت عادت‌هایمان …
روان‌ شناسی می‌ گوید: ضرب‌ المثل قدیمی «درخت از میوه خودش نمی‌ خورد» درس مهمی درباره بخشندگی در خود دارد
سایت اندیشه معاصر

روان‌ شناسی می‌ گوید: ضرب‌ المثل قدیمی «درخت از میوه خودش نمی‌ خورد» درس مهمی درباره بخشندگی در خود دارد

این ضرب‌المثل در فرهنگی که موفقیت فردی را بیش از هر چیز با میزان دستاورد و دارایی می‌سنجد، معنای جالبی پیدا می‌کند. پیام آن نفی جاه‌طلبی نیست؛ بلکه یادآوری می‌کند که ارزش آنچه می‌سازیم، زمانی کامل‌تر می‌شود که دیگران نیز از آن بهره ببرند.
رژیم لاغری یا ورزش؛ برای کاهش وزن کدام‌یک مهم‌تر است؟
روزنامه هفت صبح

رژیم لاغری یا ورزش؛ برای کاهش وزن کدام‌یک مهم‌تر است؟

بسیاری از افراد برای لاغر شدن بین دو انتخاب مردد هستند: کمتر غذا بخورند یا بیشتر ورزش کنند؟ واقعیت این است که هیچ‌کدام به تنهایی برای همه افراد بهترین راهکار نیست.
         
صمیمیت  در عصر دیجیتال؛ چرا دورهمی‌های ما رنگ باخته‌اند؟
خبرگزاری ایسنا

صمیمیت در عصر دیجیتال؛ چرا دورهمی‌های ما رنگ باخته‌اند؟

یک روانشناس با مقایسه دورهمی‌های خانوادگی گذشته با ارتباطات دیجیتال امروز، گفت: در گذشته ارتباط چهره‌به‌چهره، حضور چند نسل در کنار یکدیگر و فعالیت‌های مشترک، زمینه انتقال تجربه، هویت‌بخشی، احساس تعلق و گفت‌وگوی عمیق را فراهم می‌کرد، در حالی که ارتباطات امروز با وجود گستردگی بیشتر، در بسیاری موارد کوتاه، …
وقتی مغز در برابر وسوسه‌های اینترنت کم می‌آورد
خبرگزاری ایسنا

وقتی مغز در برابر وسوسه‌های اینترنت کم می‌آورد

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، نقش قشر پیش‌پیشانی در کنترل رفتار و پیشگیری از استفاده افراطی از فضای مجازی را تشریح کرد.
ویدیو/ شبکه‌های اجتماعی چگونه ما را از بدن خودمان ناراضی می‌کنند؟
خبرگزاری ایسنا

ویدیو/ شبکه‌های اجتماعی چگونه ما را از بدن خودمان ناراضی می‌کنند؟

شبکه‌های اجتماعی با نمایش مداوم بدن‌های ایده‌آل و محتوای موسوم به «الهام‌بخشی لاغری»، می‌توانند نگاه افراد به بدن و رابطه آن‌ها با غذا را تحت‌تأثیر قرار دهند؛ مقایسه با تصاویری که اغلب واقعیت پشت آن‌ها را نشان نمی‌دهند، در برخی افراد به نارضایتی از بدن و رفتارهای غذایی ناسالم منجر می‌شود.
برنامه ساده پیشنهادی یک پزشک برای داشتن روزی سالم‌تر
سایت رویداد‌ ۲۴

برنامه ساده پیشنهادی یک پزشک برای داشتن روزی سالم‌تر

تریشا پاسریچا، پزشک متخصص یادداشتی در واشنگتن پست نوشته و در آن توضیح داده که چطور می توان روزتان را جوری تنظیم کنید که احساس بهتری داشته باشید. خواندن این مطلب به مناسبت روز پزشک خالی از لطف نیست.
بهترین روش ترک سیگار چیست؟ 1+7 راهکار بدون شکست برای ترک سیگار
سایت اطلاعات آنلاین

بهترین روش ترک سیگار چیست؟ 1+7 راهکار بدون شکست برای ترک سیگار

بهترین روش ترک سیگار ترکیبی از تصمیم قطعی برای ترک، تعیین یک زمان مشخص و تغییر عادت‌ها و محرک‌های روزمره است.
حرکات ساده و مؤثر برای یک تمرین کامل در خانه؛ بدون نیاز به باشگاه!
روزنامه هفت صبح

حرکات ساده و مؤثر برای یک تمرین کامل در خانه؛ بدون نیاز به باشگاه!

در این مقاله، با انواع حرکات ورزشی آشنا می‌شوید؛ از تمرینات خانگی ساده گرفته تا حرکات پیشرفته‌تر باشگاهی و حتی تمرین‌هایی که عملکرد بدن را در فعالیت‌های روزمره بهبود می‌بخشند.
         
چطور اعتمادبه‌نفس کودک را افزایش دهیم؟ راهکارهایی که والدین باید بدانند
روزنامه هفت صبح

چطور اعتمادبه‌نفس کودک را افزایش دهیم؟ راهکارهایی که والدین باید بدانند

اعتماد به نفس زمانی شکل می‌گیرد که کودک به توانایی‌های خود باور داشته باشد و بداند می‌تواند از عهده کارهای متناسب با سنش برآید.
چرا وقتی هوا داغ می‌شود، مردم بیشتر به جان همدیگر می‌افتند؟
سایت عصرایران

چرا وقتی هوا داغ می‌شود، مردم بیشتر به جان همدیگر می‌افتند؟

آقای قاضی می‌گوید: «در علم جرم‌شناسی نظریه‌ای به نام نظریه جرم‌شناسی محیطی وجود دارد که براساس آن آب‌وهوا بر میزان ارتکاب جرم و افزایش درگیری و کشمکش‌های افر...
         
مراقب زندگی در نزدیکی خشکشویی‌ها باشید!
خبرگزاری ایسنا

مراقب زندگی در نزدیکی خشکشویی‌ها باشید!

یک مطالعه بزرگ در ایالات متحده نشان می‌دهد که زندگی در نزدیکی خشکشویی‌ها با خطر ابتلا به بیماری‌های حاد زوال عقل مرتبط است.
چرا بعضی‌ها با صدای بلند صحبت می‌کنند؟
خبرگزاری ایسنا

چرا بعضی‌ها با صدای بلند صحبت می‌کنند؟

بلند صحبت‌کردن همیشه نشانه ویژگی شخصیتی یا اختلال روانی نیست و می‌تواند از عادت‌های خانوادگی، محیط رشد، فرهنگ و شرایط شنوایی ناشی شود؛ با این حال، تداوم آن در روابط و محیط کار موجب حواس‌پرتی و تخریب ارتباطات می‌شود و در زمان تعارض، اگر با هدف ترساندن یا تهدید طرف مقابل باشد، نوعی آزار روانی محسوب می‌شود.
چرا بعضی مردان زنان مطلقه را برای ازدواج انتخاب می‌کنند؟؛ واقعیتی که کمتر درباره‌اش حرف می‌زنیم
خبرگزاری همشهری‌آنلاین

چرا بعضی مردان زنان مطلقه را برای ازدواج انتخاب می‌کنند؟؛ واقعیتی که کمتر درباره‌اش حرف می‌زنیم

آنچه ممکن است برای بعضی افراد جذاب باشد، خودِ طلاق نیست؛ بلکه تجربه، شناخت و تغییر نگرش فرد بعد از یک رابطه جدی است.
کنسرو را یک‌بار بجوشانیم و چند روز نگه داریم؟ پاسخ مهم درباره خطر بوتولیسم
سایت دیدبان ایران

کنسرو را یک‌بار بجوشانیم و چند روز نگه داریم؟ پاسخ مهم درباره خطر بوتولیسم

آیا می‌توان کنسرو را یک‌بار جوشاند و بعد چند ساعت یا چند روز بدون جوشاندن مجدد مصرف کرد؟ این سؤال به‌ویژه در سفر و شرایط بحرانی برای بسیاری از خانواده‌ها مطرح است. فاخره بهبهانی می‌گوید کنسروهای جوشیده‌شده را بدون باز کردن درِ قوطی نمی‌توان برای مدت طولانی نگهداری کرد و پس از حدود ۲ تا ۳ ساعت، برای مصرف …
«فقط به خودت برس»؛ توصیه‌ای برای آرامش یا نسخه‌ای برای توقف؟
خبرگزاری ایسنا

«فقط به خودت برس»؛ توصیه‌ای برای آرامش یا نسخه‌ای برای توقف؟

یک کارشناس ارشد روان‌شناسی بالینی معتقد است، زندگی خوب، فقط زندگی‌ای نیست که در آن حال ما خوب باشد، بلکه زندگی‌ای است که در آن خودِ ما نیز بهتر شده باشیم. یعنی صبورتر، مسئول‌تر، توانمندتر، بخشنده‌تر و مقاوم‌تر شده باشیم.
چرا اغلب مردان در مقابل خشونت خانگی همسران‌شان سکوت می‌کنند؟
خبرگزاری ایسنا

چرا اغلب مردان در مقابل خشونت خانگی همسران‌شان سکوت می‌کنند؟

پژوهشگران می‌گویند اغلب مردانی که توسط همسران خود مورد آزار و اذیت قرار می‌گیرند، سکوت می‌کنند و یک مطالعه جدید دلیل آن را دریافته است.
خانه را با آشپزخانه‌ای همیشه تمیز، شاداب کنید
خبرگزاری ایرنا

خانه را با آشپزخانه‌ای همیشه تمیز، شاداب کنید

تهران - ایرنا - تمیز نگه داشتن آشپزخانه فقط برای ظاهر قشنگ نیست؛ باعث می‌شود بوهای بد کمتر شود و عمر وسایل هم بیشتر بماند. در این راهنما، روش‌های ساده و کاربردی برای سینک براق، تمیز کردن سینی فر، اجاق گاز و همچنین هود را مرحله‌به‌مرحله می‌بینید.
یک «حوصله ندارم» ساده یا زنگ خطر؟
خبرگزاری ایرنا

یک «حوصله ندارم» ساده یا زنگ خطر؟

تهران-ایرنا- یک فیلم را پلی می‌کنیم، چند دقیقه می‌گذرد و تلویزیون را خاموش می‌کنیم. کتابی را که مدت‌ها برای خواندنش ذوق داشتیم، برمی‌داریم اما حوصله چند صفحه‌اش را هم نداریم. پیام دوستی را می‌بینیم و به جای جواب دادن، گوشی را کنار می‌گذاریم. حتی گاهی برای دیدن آدم‌هایی که دوستشان داریم هم انرژی کافی …
۴ جای تهران برای ۴ مدل شب‌گردی
سایت فرارو

۴ جای تهران برای ۴ مدل شب‌گردی

همه شب‌گردی‌ها شبیه هم نیستند. گاهی دلمان یک شام مفصل می‌خواهد، گاهی دوست داریم با خانواده چند ساعت بیرون باشیم و بعضی شب‌ها هم فقط می‌خواهیم راه برویم و شهر را تماشا کنیم. تهران برای هرکدام از این حال‌وهواها یک پیشنهاد جذاب دارد.
         
طرز تهیه سوغورمه کبابی؛ غذای مشهور ترکی
سایت فرارو

طرز تهیه سوغورمه کبابی؛ غذای مشهور ترکی

سوغورمه کباب نوعی کباب ترکی بسیار مشهور است که از ترکیب کوفته قلقلی با سسی از بادمجان کبابی، فلفل و گوجه فرنگی تهیه می‌شود.
یک هفته بدون قند؛ تغییراتی که بدن شما را شگفت‌زده می‌کند
روزنامه هفت صبح

یک هفته بدون قند؛ تغییراتی که بدن شما را شگفت‌زده می‌کند

قندهای افزوده نباید از 6 درصد کل کالری روزانه تجاوز کنند‌ که معادل میانگین حدود 6 قاشق چای‌خوری برای زنان و 9 قاشق چای‌خوری برای مردان است
         
5 اصل شبانه برای افزایش طول عمر و بهبود سلامتی
سایت فرارو

5 اصل شبانه برای افزایش طول عمر و بهبود سلامتی

یک برنامه منظم شبانه، از زمان آخرین وعده غذایی و نخ دندان کشیدن گرفته تا ساعت خواب، می‌تواند در بهبود کیفیت خواب، سلامت عمومی و روند سالم‌تر پیر شدن نقش داشته باشد.
چطور آثار خطرناک بی تحرکی راجبران کنیم؟
خبرگزاری همشهری‌آنلاین

چطور آثار خطرناک بی تحرکی راجبران کنیم؟

شواهد زیادی حاکی از آن است که نشستن طولانی‌مدت ممکن است به اندازه سیگار کشیدن برای سلامتی خطرناک باشد. با این حال، یک مطالعه کوچک نشان می‌دهد که پنج دقیقه پیاده‌روی سبک به ازای هر ۳۰ دقیقه نشستن، می‌تواند به جبران این آسیب کمک کند.
4 ابزار خانگی که زمان را شکست دادند و ظاهرا تا ابد وجود خواهند داشت! (+اینفوگرافیک)
سایت عصرایران

4 ابزار خانگی که زمان را شکست دادند و ظاهرا تا ابد وجود خواهند داشت! (+اینفوگرافیک)

برخی از ساده ترین وسایل خانه ما سده هاست که بدون تغییر بنیادی باقی مانده اند؛ زیرا طراحی و هدف ساخت آن ها از همان ابتدا نزدیک به بی نقص بوده است.
صلح، ثبات، آزادی؟ چه می‌خواهیم که حال‌مان بهتر شود؟
سایت برترینها

صلح، ثبات، آزادی؟ چه می‌خواهیم که حال‌مان بهتر شود؟

نمی‌شود به آدم‌هایی که نگرانِ ارزش پول، امنیت و آینده هستند، توصیه کرد دخیل ببندید، یوگا کنید، کمتر اخبار ببینید و نگاهتان به نیمۀ پر لیوان باشد. حال خوبِ جامعه از کیفیتِ حکم رانی، وضعیت معیشتی، امنیت، آزادی، آرامش پایدار و چشم‌اندازی می‌آید که شهروندان از فردای خود دارند. در این شرایط چطور می‌توان از …
         
تیپ شخصیتی‌تان را با راه رفتن بشناسید
خبرگزاری ایلنا

تیپ شخصیتی‌تان را با راه رفتن بشناسید

روان‌شناسان پیوند‌هایی شگفت‌انگیز میان سرعت گام‌برداشتن افراد و شخصیت، طرز فکر و حتی رویکرد آنها در قبال چالش‌های زندگی کشف کرده‌اند.
چطور بدون شنبه یک‌شنبه شدن سه رنگ را در استایلمان به کار ببریم؟ - چی بپوشم
سایت چی بپوشم

چطور بدون شنبه یک‌شنبه شدن سه رنگ را در استایلمان به کار ببریم؟ - چی بپوشم

گاهی یک استایل شیک فقط به انتخاب لباس‌های زیبا نیاز ندارد. قانون سه رنگ، یکی از ساده‌ترین ترفندها برای رسیدن به تعادل است.
ساعت صرف صبحانه‌وشام و تاثیر آن بر طول عمر
سایت دیدارنیوز

ساعت صرف صبحانه‌وشام و تاثیر آن بر طول عمر

یک مطالعه جدید و گسترده در آمریکا نشان می‌دهد که ساعت صرف صبحانه و شام می‌تواند بر طول عمر افراد تأثیرگذار باشد.
         
خطاهای رایج در تشخیص «شوخی» با «تمسخر»/ تاثیر شوخی بر شخصیت کودکان
خبرگزاری ایسنا

خطاهای رایج در تشخیص «شوخی» با «تمسخر»/ تاثیر شوخی بر شخصیت کودکان

سبک شوخی در محیط خانواده، نه تنها بر فضای خانه تأثیر می‌گذارد، بلکه شخصیت و شیوه‌های ارتباطی کودک را در آینده شکل می‌دهد و والدین نقش کلیدی در آموزش قواعد احترام، شوخ‌طبعی و مرزهای ارتباطی به فرزندان دارند.
تغییر معیارهای انتخاب همسر
روزنامه هفت صبح

تغییر معیارهای انتخاب همسر

سفرها، موفقیت‌ها، مهمانی‌ها و روزهای خوب بیشتر دیده می‌شوند. درمقابل شکست، خستگی، اختلاف و نگرانی معمولاً جایی در صفحات مجازی ندارند
نخود، غذایی ارزان‌ برای سیری و سلامت
روزنامه هفت صبح

نخود، غذایی ارزان‌ برای سیری و سلامت

ماندگاری مناسب، دسترسی آسان و قیمت نسبتا پایین نیز نخود را به گزینه‌ای قابل‌دسترس برای خانواده‌هایی با بودجه‌های مختلف تبدیل کرده است
         
نوروفیدبک جایگزین مناسبی در دوره کودکی برای جبران تاخیر رشدی کودکان بیش فعال دارای کمبود توجه و اختلالات یادگیری نیست
سایت فرارو

نوروفیدبک جایگزین مناسبی در دوره کودکی برای جبران تاخیر رشدی کودکان بیش فعال دارای کمبود توجه و اختلالات یادگیری نیست

دوران رشد به دوره سنی زیر 18 سال و به ویژه دوره کودکی و سنین قبل از دبستان مربوط می‌شود که دوران بروز علائم اختلالات رشدی-عصبی است.