مشروح گفتوگوی خبرنگار جماران با لاله افتخاری را در ادامه میخوانید:
تحلیل شما از اوضاعواحوال و شرایط فعلی کشور چیست؟ در شرایط فعلی ما چه وظیفهای در حمایت از نظام و دولت داریم؟
بسمالله الرحمن الرحیم. امروز الحمدلله مردم خیلی خوب و پایکاری داریم که واقعاً همه کنار هم ایستادند و مبعوث شدگانی هستند که پیشبینی رهبر شهید ما بود. هر شب تا چه زمانی در میدان هستند، کف خیابان هستند، با هم کنار هم هستند و دفاع میکنند از این نظام مقدس، از ارزشها، و پشتیبانی میکنند از همه کسانی که در عرصههای مختلف رزمنده هستند، مجاهدانی که هستند و همه اینها و در حقیقت هر شب پیمان مجددی میبندند و با رهبر عزیز و رهبر شهید ما تجدید میثاق میکنند.
بحمدالله توانستیم تا این زمان موفقیتهای بسیار خوبی در همه عرصهها به دست بیاوریم؛ بهویژه در عرصه نظامی، در عرصه سرمایههای کشور که از همه مهمتر پشتیبانی مردم است و در خنثیکردن یکسری تبلیغات و نقشههای دشمن بحمدالله موفق بودیم. اما این کفایت نمیکند، چون جنگ، جنگ همهجانبه است و ما از تاریخ اسلام میآموزیم که در حین جنگ، سختترین شرایط جنگ نظامی، چه اباعبدالله(ع)، چه پیامبر(ص) و امیرالمؤمنین(ع)، همه آنها در کنار توجه به جنگ، به معنویات و رعایت احکام اسلام و واجبات توجه داشتند.
یک عرصه جنگ ما، جنگ نظامی است، یکی در حقیقت عرصه دفاع از کشور در قالب دیپلماسی است؛ نمیشود بگوییم جنگ نظامی را کنار بگذارید؛ همچنان که قرآن میفرماید که «وَقَاتِلُوا أَئِمَّةَ الْکُفْرِ إِنَّهُمْ لَا أَیْمَانَ لَهُمْ»، برویم با اینها بجنگیم چون اینها به پیمانشان پایبند نیستند. بنابراین تازه تفاهمنامه یا هرچه هم که باشد، چه برجام بود، چه الآن اینها که مطرح میشود، نمیتواند پاسخگو باشد. میتواند حالا از یک ظرفیتش استفاده شود ولی باید دست بر ماشه و آماده باشیم برای همهجور هم حمله دشمن و هم دیگر بهجای پاتک باید تکِ دشمن داشته باشیم.
در همین زمان ما میبینیم که یکسری مسائل فرهنگی که در حقیقت ضدفرهنگ دینی ما هست، ضدفرهنگ ایرانی-اسلامی ما هست؛ یعنی بافرهنگ ایران قبل از اسلام هم همخوانی ندارد، بافرهنگ بعد از اسلام ایران و امروز و انقلاب ما هم همخوانی ندارد و اصلاً بافرهنگ انسانیت همخوانی ندارد. هنجارشکنیهایی را در جامعه میبینیم که بخشی از آن به خاطر ناآگاهی است.
به نظر میآید در جنگ احزاب که همه کفر، شرک و یهودیانی که مخالف بودند، علیه مسلمانان همدست شدند و آن جنگ سخت در جریان بود، جدیترین آیات حجاب نازل میشود؛ آیه پنجاه و نه سوره احزاب و دستور داده میشود به پیامبر(ص) که هم همسران و دختران خودشان و هم بهاصطلاح خانوادههای مسلمانان حجاب را رعایت کنند. یعنی خداوند هر زمان که وعدههایی میدهد به مجاهدینی که در جنگ نظامی دارند کار میکنند مدحها و تجلیلهایی که خداوند در قرآن دارد برای مجاهدان، هم در حقیقت همراه با آن، برنامههایی برای مقابله با تهاجم فرهنگی دشمن هم دارد و آن جنگ فرهنگیِ ترکیبی که دشمن ایجاد کرده است.
این است که ما انتظار داریم که مسئولان ما تکبعدی نگاه نکنند، توجه داشته باشند. انتظار فوقالعادهای هم نداریم، فقط انتظار میرود که رئیسجمهور محترم، هیئت دولت، دستگاههای مختلف به آن قانون عمل کنند. یک چیز طبیعی است؛ همه عقلای دنیا با هر دین و مذهب و اعتقادی و هر نوع حکومتی، اجرای قانون را لازم میدانند در کشور خودشان و اینکه مجلس نظارت خودش را بر حُسن اجرای قوانین داشته باشد و کوتاه نیاید. اگر هم جایی نیازمند بودجه هست، باید کاملاً دقت کنند. مطالبه مردمی که زیر موشک و در سرما و گرما در خیابان ایستادند در خیابان و نگذاشتند که دشمن بیاید، این است که به این وضعیت هنجارشکن و بیبندوباری و در حقیقت به این حمله دشمن توجه جدی شود و مقابله صورت بگیرد.
شما اشاره کردید که دولت باید تصمیم بگیرد و مجلس هم نظارت کند، قانون اجرا شود؛ تا الآن هر کاری کردیم جامعه آن را پسزده و عملی نشده است. آیا اگر یکوقت نظام بخواهد با این فشارآوردن روی مسئله حجاب آسیب ببیند یا بخشهایی از جامعه آسیب ببیند، باز ادامهاش لازم است یا اینکه باید یک فکر دیگری کرد؟
تفاوت هست بین کسی که ناآگاه است و غفلت دارد با آن کسی که پول گرفته که کار کند. دقیقاً آنکه پول گرفته، دارد چهره جامعه را خراب میکند، خانوادهها را دارد خراب میکند، دل کسانی که پشت انقلاب ایستادند را میشکند. شما ببینید در خیابانها، حتماً آدمهای خیلی محکمِ محجبه نیستند، بعضیها هم نیمهحجاباند ولی میخواهند عفت داشته باشند، میخواهند پاک باشند، میخواهند خانوادهشان در امان باشد؛ اینها همه مخالفاند و بعد هم قانون مملکت باید اجرا شود.
چطور اگر یک نفر کمربند نبندد جریمه میشود؟ اگر از سرعت مجاز تخطی کند جریمه میشود؟ این هم نیست که میگویید. نه، تظاهر به باطل دارد، تبرجِ باطل دارد که در قرآن هم آمده است. اینها پول میگیرند که بچرخند! وگرنه در تشییع چندینمیلیونی رهبر دیدیم که هرچند از طیفهای مختلف آمدند، همه نسبتاً حجاب را رعایت میکردند. زمان حتی در خیابانها و به غیر حالت تشییع هم شما پوششهایی که الآن هست را نمیدیدید و رفتارها را نمیدیدیم. به نظر من در هر جای دنیا که باشد، با این افرادی که بخواهند بیایند و در زمین دشمن بازی کنند، مزدوران و عوامل دشمن باشند، برخورد میشود.
برویم سراغ زن در انقلاب اسلامی و اندیشه حضرت امام و رهبر شهید؛ این را مفصل برایمان صحبت بفرمایید.
در اندیشه امام و رهبر شهید، مخصوصاً در آخرین دیداری که ما خانمها توفیق داشتیم خدمت رهبر شهید بودیم کمی قبل از شهادتشان، ایشان در حقیقت بهقولمعروف مانیفست یا مجموعه و منظومهای از آنچه که در مورد زنان با نگاه اسلام بود را مطرح کردند. از نگاه امام(ره) و از نگاه رهبر شهید ما، زن جایگاه بسیار بالایی دارد.
زن را باید در ابعاد مختلف دید؛ هم در آن نقش بیبدیلی که در خانواده دارد که رسالت اولیه او هست و بیبدیل است، جایگزین ندارد و کسی نمیتواند رسالتش را به انجام برساند، و همینطور نقشی که در تاریخسازی بهعنوان پیشرانی برای حرکتهای انقلابی، برای تحولاتی در جامعه، برای ساختن آینده کشور دارد، باید به آن نگاه کرد. یعنی زن را یکبار باید تنها خودش را دید و یکبار باید او را در خانواده و بهعنوان سلول بنیادین جامعه و هسته بنیادین جامعه دید.
بسیار نگاه والا و جامعی داشتند؛ چون برگرفته از مکتب وحی بود و از جانب خدایی قوانین آمده که زن و مرد ندارد؛ یعنی خدا جنسیتی ندارد که بگوییم که به نفع گرفته و بعد هم بههرحال زنان آن جایگاه را باید برای خودشان هم خودشان در نظر بگیرند، هم خودشان تلاش کنند، هم برایشان باید حفظ شود و در حقیقت باید از مواهب این انقلاب استفاده کنند و البته پای این انقلاب هم باشند.
درباره زنان مطرح ایران و جهان اسلام، مثلاً یک الگویی مثل مرحومه بنتالهدی صدر و دیگران برای ما صحبت کنید.
ما زنان مطرحی داشتیم و داریم. اصلاً هم خود ایران و هم وقتی که ایران اسلامی میشود، زنانی تربیت میکند که اینها الگو هستند و اینها مطرح هستند. شهیده بنتالهدی صدر که دشمن نتوانست طاقت بیاورد وجود ایشان را بهعنوان یک فعال فرهنگی و اتفاقاً اینکه اشاره فرمودید، قشنگترین و بهترین رمانها را ایشان نوشته و رابطهاش اتفاقاً با همین حجاب هست و همین توجه به خداوند هست و در همه اینها بسیار قشنگ دارد که من ترجمه کرده بودم.
مثل ایشان را ما خانمهایی داریم؛ مثل بانو امین که مجتهد هستند، خانم دباغ همینطور که چطور این زن در قالب انقلاب که درمیآید، چطور فرمانده سپاه یک استان بسیار پرفرازونشیب میشود! چطور برای رساندن پیام و هشدار در مورد فروپاشی آینده شوروی، حضرت امام(ره) ایشان را میفرستد که میروند و همینطور خانمهای شاخص بسیاری داریم که در این زمینهها کار کردند. بعضی از اینها شاید نامآور باشند، بعضی از اینها قهرمانِ بیناماند؛ قهرمانهای گمنام. همین همسران شهدایی که ایستادگی کردند، تشویق کردند همسرشان را به رفتن، بعد خدا را شکر کردند، بچهها را نگه داشتند و جامعه را نگه داشتند، عفت خودشان و فعالیتهای خودشان را دارند.
بعضی از اینها همانهایی هستند که در کتاب «حوض خون» آمده که اینها نشستند؛ یعنی هم مادر بودند، هم همسر بودند، هملباسها را میشستند، هم کلاس قرآن را سر لباس شستن داشتند، هم خانواده را به جبهه میفرستادند، هم برای رزمندگان نان میپختند و هم فرزندآوری داشتند. یعنی یک مجموعهای از آن توانمندیها، مجموعهای از آن رسالتهایی که یک زن دارد را به منصه ظهور رساندند. شاید بعضی از اینها مدرک بالایی هم نداشتند؛ ولی فهم بالایی داشتند یا آن شعور و آن معرفت را داشتند و توانستند بسیار تأثیرگذار باشند.
خیلی از اینها را داریم؛ تا برسد به همسر حضرت امام (ره) و همسر رهبر شهید ما، به دختر و عروس ایشان که با تواضع، ناشناس خدمات بسیاری برای جامعه و برای نقاط محروم کشور داشتند. ما خانمهایی داریم که رفتارشان شاخص و الهامبخش است؛ هرچند که نامشان خیلی معروف نباشد و خانمهایی داریم که شناختهشده هم هستند و رفتارهایی دارند که باید الگو شوند. همچنان که رهبر شهید ما فرمودند که زنان مجاهد مسلمان ایرانی، معلّمِ ثانیِ زنان مجاهد مسلمان دنیا هستند. ایشان اینها را معلّم ثانی میدانند، الهامبخش و الگو میدانند.
*شما فرمودید که کتابهای رمان مرحومه شهیده بنتالهدی صدر را ترجمه کردهاید...
بله، کتاب لَیْتَنِی کُنْتُ أَعْلَمُ - «ایکاش میدانستم» که قشنگترین داستانش هم شاید همین باشد که خیلی قشنگ است. خاطرات دختر جوانی است که از خدا و دین غفلت دارد و خیلی در عوالم خودش هست. ایشان خیلی قشنگ شروع میکند؛ یعنی طوری که جذابیتی دارد. مثل بعضی از فیلمها نیست که اول و آخرش معلوم باشد. خیلی قشنگ است. البته من ترجمه کردهام؛ ولی متأسفانه فرصت نشد که برای چاپ بدهم.
مهمترین ویژگیهای قلمی ایشان نسبت به کارهای مشابهی که شده چیست؟
اطلاعاتی که دارند بهصورت جوانپسند برای جامعه است. عرض کنم در قالب مثلاً رمان آوردند؛ یک رمانشان این است، یک رمان دیگر در مورد همسر یک نوعروس فلسطینی است که خیلی قشنگ است و در یک کنفرانس بینالمللی وحدت دوباره این را خواندم که چقدر ایشان قشنگ نوشتند. یکی دیگر در مورد این فکر میکنند که مثلاً انتخاب هر فرد را بهظاهر نگاه و انتخاب میکنند و بعد میبینند که چه مشکلاتی برایشان پیش میآید. اینقدر قشنگ نوشتند که انسان احساس میکند که خودشان انگار که همه اینها را دیدند، لمس کردند و اصلاً تجربه کردند. ما نیازمند این رمانها هستیم، ما نیازمند این مسائل هستیم تا نوجوانان و جوانان ما بخوانند و بتوانند زندگی خودشان را با این تنظیم کنند و عبرت بگیرند.
در هفته دولت هستیم. حضرتعالی یک جایگاه سیاسی هم دارید و اشراف دارید به مسائل، نقش دولت در این دوساله بهویژه در جنگهای دوازدهروزه و جنگ رمضان و بهویژه شخص رئیسجمهور را چگونه دیدید و چه توصیههایی دارید؟
زحمت زیادی کشیدند و دارند میکشند. بالأخره شرایط عادی نبود؛ مشکلات و فراز و نشیبهای زیادی هست. خداروشکر دو قوه دیگر با رئیس جمهور همراه هستند، انتظار میرود که بادقت اولاً قوانین را اجرا کنند و بههرحال ممکن است بالأخره ایشان از جانب گروهی آمده باشند، آن گروه بخواهند یکسری دیدگاههای خودشان را اعمال کنند و ایشان نباید تحتتأثیر آن دیدگاهها قرار بگیرند و در حقیقت همان آقای پزشکیان که هستند باشند، نه آقای پزشکیانی که آنها میخواهند؛ چون بههرحال ما همکار بودیم در مجلس، شخصیت ایشان را میشناسیم.
دنیا به امام و رهبر شهید ما توجه کرده و میکند و حتی میبینیم فرزندانی که در کشورهای مختلف متولد میشوند را به نام آنها نامگذاری میکنند. انتظار ما این است که ایشان کاری که انجام میدهند، واقعاً از رهبر شهید ما الگو بگیرند. رهبر ما نمیخواستند که خلاف واقع بگویند یا واقعیت را نبینند، ولی کاری که انجام میدادند این بود که در همه موارد - در بدترین و سختترین شرایط - امیدبخشی میکردند. یعنی انتظار بوده که رئیسجمهور آن امیدبخشی را داشته باشند، اظهار عجز نکنند.
خیلی خوب است که کمک بگیرند از مردم؛ از اینهایی که بالأخره مبعوثشدگاناند. به فرمایش رهبر شهید ما فقط مبعوثشدنشان این نیست که بیایند در میدان، این هست که در میدان اقتصاد، فرهنگ و همه اینها کمک بگیرند. همچنان که اینها پشتوانه جنگ نظامی شدند، پشتوانه جنگ اقتصادی، پشتوانه جنگ فرهنگی و بصیرتی و اینها باشند و از ظرفیتهای اینها استفاده کنند و از اینطرف هم اظهار عجز نکنند.
اولاً بنبست نداریم در دین، در همه اینها بنبستی وجود ندارد؛ به این باور داشته باشند. همانی که امام علی(ع) در سختترین شرایط میفرمایند که من چشم فتنه را از حدقه بیرون آوردم (فَقَأْتُ عَیْنَ الْفِتْنَةِ) و بههرحال حتی میگویند دشمن از همهطرف دارد میآید. بالأخره رئیسجمهور ما الحمدلله آشنا با نهجالبلاغه است. در نهجالبلاغه امام علی(ع) میفرمایند که دشمن همه کار خودش را دارد میکند، هرچه تدبیری دارد به کار میگیرد، سوارهنظام و پیادهنظام و همه را آورده، ولی من قشنگ میتوانم در مقابل آنها دربیایم و آنها را شکست بدهم. حضرت قسم میخورد و میگوید من این کار را میکنم.
ما همان را داریم؛ نه مردم ما کموفاتر از مردم اطراف امام علی(ع) هستند، نه کمایمانترند. نشان دادند که واقعاً بینظیرند؛ و آنها کنار امام بودند خیلی کارهای دیگرِ خلاف میکردند، ولی اینها امامندیده دارند این کارها را انجام میدهند؛ بنابراین اگر امام علی(ع) اینطور میفرمایند که دشمن همه سوارهنظام و پیادهنظامش را بسیج کرده علیه ما ولی من از عهده آن برمیآیم و قسم میخورند، الآن باید رئیسجمهور هم به همین نهجالبلاغه باور داشته باشد؛ با همین مردم، با توکل به خداوند، باتدبیر و عدم تأثیرپذیری از بعضی از وسوسههای افرادی که دانسته یا ندانسته در زمین دشمن دارند بازی میکنند.
فرمایش رهبر شهید ما این است که چه بدانند و چه ندانند عینِ دشمناند، کسی که دارد کمک میکند، آب را به آسیاب دشمن میریزد. این است که ایشان باید بیایند تکیه بر همین مردم داشته باشند، کامل فرمایشات رهبر را اطاعت کنند؛ نباید بار دیگری پیش بیاید که بگویند «علیالاصول» و در حقیقت آن رهبرند که خط و راه را نشان میدهند، نباید این تکرار شود.
این وسط افراطیون و تندروهایی که کمر بستند به تخریب دولت و مسئولان نظام مثل آقای قالیباف و دیگران، باید چه کاری کنند و چه توصیهای به آنها دارید؟
با اینها کار نداریم؛ توصیه به اینها این است که باز امام علی(ع) میفرمایند که «لَا تَرَى الْجَاهِلَ إِلَّا مُفْرِطاً أَوْ مُفَرِّطاً». یعنی انسان جاهل یا زیادهروی میکند یا کُندروی؛ هر دو اشتباه است. طریق اسلام، طریق صراط مستقیم است. تندروی، اهانت و تهمت زدن بازی در زمین دشمن است، از اینطرف هم زیادی خوشبین بودن به دشمن هم باز بازی در زمین دشمن است. در هر دو حالت آن دشمن خودش دارد میخندد، میگوید شما زحمت ما را کم کردید و خودتان دارید بهجای ما بازی میکنید. هر دو اینها اشتباه است. باید به دولت، مجلس، قوه قضائیه و همه مسئولان کمک کرد و آنها هم باید بااقتدار کار خودشان را پیش ببرند و به وظایف خودشان عمل کنند و دنبال هیچ توصیه و سفارش و چیزهای دیگری هم نباشند؛ از یکسری افراد خاص تأثیر نپذیرند.
نسبت به مذاکره نکتهای دارید؟
اگر تنها بگوییم مذاکره، این سادهاندیشی است. مخصوصاً که ما دیدیم، باز هم در روایت هست که مؤمن دو بار از یک سوراخ گزیده نمیشود. ما یکدفعه دیدیم امضا کردند، پاشدند نشستند، یک عده در کشور ما خیلی خوشباور آمدند کلی سکه دادند و کارهای دیگر کردند و اینها که مذاکره کردند؛ بعد خود اینها هم اعتراف کردند که هیچ.
یعنی الآن هم اگر میگوییم مذاکره، مذاکره در حقیقت باید اولاً چهارچوبش مشخص باشد. خطمشیاش را باید رهبری نشان بدهد، تحمیل نشود. آن علیالاصول را باید قبول کنند، نه اینکه تحمیل کنند، نه اینکه وادار کنند و نظر خودشان را بخواهند بهنحوی به انجام برسانند. اینکه دل ببندیم به مذاکره و مذاکره را تنها راه بدانیم، قطعاً همان چیزی است که دشمن میخواهد ما سادهاندیش باشیم و همه سرمایهها را اینجا بگذاریم.
اگر مطلبی هست بهعنوان حسنختام بشنویم.
مسئولین ما مخصوصاً باید قدرشناس این مردم خوب باشند. باید برای رفع مشکلات اقتصادیشان عمل کنند. ما در میدان که میرویم، خیلیها را نمیشناسیم، ولی بعضیها هم که میشناسیم، استادهای برجسته دانشگاه یا حوزه هستند. از اینها کمک بگیرند و بتوانند برای حل مشکلات مردم از خود مردم کمک بگیرند. انشاءالله.
