بن‌بست جبران معیشت؛ بررسی بار مالی احیای قدرت خرید خانوار

اکوایران: بررسی داده‌های معیشتی نشان می‌دهد حذف ارز ترجیحی و افت پوشش کالابرگ به ۱۱.۶ درصد، سفره خانوار را با شوک سنگین مواجه کرده و حفظ قدرت خرید اولیه آن نیازمند بودجه ناممکنِ ۱۳۴۰ هزار میلیارد تومانی است. سال گذشته با دو تصمیم جنجالی دولت به اتمام رسید. دو تصمیمی که کاملا اقتصادی بود اما اثرات اجتماعی آن زودتر از سالگرد این تصمیمات بروز و ظهور پیدا کرده است. تصمیم به حذف ارز ترجیحی و تصمیم به تخصیص درآمد حاصل از این اقدام به مردم (تحت عنوان کالابرگ)، امروز بیش از گذشته قابل قضاوت است.

این گزارش قصد دارد جزئیات این دو تصمیم دولت را با موشکافی بیشتری بررسی کند و آن را مورد ارزیابی قرار دهد. رشد سریع هزینه سفره خانوار

آمارهای سبد معیشتی اکوایران نشان می‌دهد هزینه یک سبد حداقلی برای خوراک خانوار در مردادماه امسال به رقم ۸ میلیون و ۶۳۲ هزار تومان رسیده است. به عبارتی یک فرد برای دریافت حداقل کالری مورد نیاز خود باید بیش از ۸ میلیون تومان هزینه کند. همچنین می‌توان گفت روند هزینه معیشت حداقلی خانوار با روند قیمت دلار در هر ماه هم‌مسیر بوده است. به طوریکه رشد ماهانه این سبد حداقل کالری اکوایران با رشد نرخ ارز تقریبا یکسان بوده است.

از تقسیم هزینه سبد معیشت خانوار به نرخ دلار در هر ماه می‌توان قیمت دلاری سبد معیشتی را محاسبه کرد. این محاسبه نشان می‌دهد با وجود افزایش نرخ دلار در کشور، قیمت دلاری سبد معیشتی به بیشترین سطح خود یعنی حدود ۴۶ دلار به ازای هر نفر رسیده است.

بررسی این ارقام حکایت از آن دارد که در این مدت سرعت افزایش قیمت خوراک خانوار بیشتر از افزایش نرخ ارز بوده و از سوی دیگر در سه ماه گذشته بیشترین فشار بر سفره خانوار وارد شده است.

از آنجایی که بخش اعظمی از این سفره تا پیش از دی ۱۴۰۴، ارز ترجیحی دریافت می‌کرده و قصد دولت از حذف ارز ترجیجی غیرموثر بودن این حمایت عنوان شده است. باید انتظار داشت رفتار قیمتی کالاها پیش و پس از حذف ارز ترجیحی تغییر چندانی نداشته باشد اما آیا اینگونه بوده است.

حمایت دولت از روغن موثر بود

برای این مقایسه دو کالای اساسی سبد خانوار یعنی روغن و مرغ انتخاب شده است. با وجود اینکه تولید هر دوی این کالاها کاملا وابسته به نهاده وارداتی بوده اما رفتار قیمتی آن‌ها در این مدت متفاوت ارزیابی شده است. …