آرمان امروز : شرکت نفت مناطق مرکزی ایران، دومین تولیدکننده گاز کشور، در یک سال گذشته با تحقق ۱۰۳.۳۵ درصدی برنامه تولید گاز و ۹۹.۵۱ درصدی برنامه تولید نفت، کارنامهای فراتر از تعهد برای خود ثبت کرده است؛ کارنامهای درخشان با راهاندازی سه میدان گازی تازه که یکی از آن ها در دل جنگ تحمیلی سوم به بهره برداری رسید، احیای چاههای سالها رهاشده و انعقاد قراردادهای سرمایهگذاری میلیارد دلاری، به سمت هدفی بزرگتر نشانه رفته است: رساندن تولید گاز به ۲۲۰ میلیون مترمکعب و نفت به میزان ۸۷ هزار بشکه در روز بر اساس برنامه هفتم توسعه کشور همگی نمونه هایی عینی از تلاش شبانه روزی کارکنان خستگی ناپذیر این شرکت به شمار می روند.
عملکردی فراتر از تعهد
به گزارش روابط عمومی شرکت نفت مناطق مرکزی ایران؛ برخلاف تصور رایج، شاخص اصلی ارزیابی یک شرکت تولیدی و بهرهبردار نفت و گاز، صرفاً رقم خام تولید نیست، بلکه میزان تحقق همه برنامهها و توجه به ابعاد مختلف یک سازمان است . از این زاویه، عملکرد شرکت نفت مناطق مرکزی ایران در سال ۱۴۰۴ چشمگیر بوده: در بخش گاز با ۱۰۳.۳۵ درصد و در بخش نفت با ۹۹.۵۱ درصد تحقق برنامههای تکلیفی، این شرکت عملاً از سقف تعهدات بالادستی خود عبور کرده است. این شرکت، بهعنوان تنها بازیگر صنعت نفت کشور که ظرفیت ذخیرهسازی فصلی گاز را در اختیار دارد، در فصول گرم سال حدود ۳ میلیارد مترمکعب گاز را در میدانهای شوریجه D و سراجه ذخیره و در فصول سرد، ۲.۸ میلیارد مترمکعب از همین ذخیره را برای عبور کشور از پیک مصرف زمستانی برداشت کرده است؛ رقمی که نقش این شرکت را از یک تولیدکننده صرف، به یک تنظیمکننده استراتژیک تراز انرژی کشور ارتقا میدهد.
جهش تولید گاز و نفت در دولت چهاردهم با محقق شدن بیش از ۲۴ میلیون مترمکعب گاز و ۲۰ هزار بشکه در روز نفت خام
شرکت نفت مناطق مرکزی ایران با اجرای برنامههای جامع نگهداشت و افزایش تولید، مجموع تولید گاز خود را به بیش از ۲۴ میلیون متر مکعب در روز رسانده که گامی بلند در جهت خودکفایی انرژی و تقویت اقتصاد ملی محسوب میشود. در بخش نفت خام نیز، شاهد ثبت رکوردی چشمگیر بودیم؛ بهطوری که تولید نفت خام به ۲۰ هزار بشکه افزایش یافته است. این موفقیت حاصل انجام اقدامات عملیاتی، ترمیمی و اصلاحیه در حوزه تأسیسات و چاههای نفت، حوزه مخازن گازی، میادین نفتی و کارخانههای بهرهبرداری است. از جمله اقدامات شاخص انجامشده در بخش گاز میتوان به نگهداشت و افزایش تولید از میادین دی با ۳ حلقه چاه جدید، آغار، مزدوران، دالان، تنگ بیجار، خارتنگ با ۲ حلقه چاه جدید، توس با اولین چاه، شانول، ایستگاه تقویت فشار گاز وراوی، جمع آوری گازهای مشعل میادین غرب کشور و انجام اقدامات ترمیمی و اصلاحیه فرآیندی میادین گازی وراوی، نار، کنگان و شانول اشاره کرد که با ظرفیتهای متفاوت، سهم بسزایی در افزایش ظرفیت تولید کشور داشتهاند. و اقدامات شاخص صورت گرفته در بخش نفت نیز به قرار زیر است، بهره برداری مستمر از چاه ها و تاسیسات نفت خام میدان خشت، راه اندازی ۴ حلقه چاه میدان نفتی دهلران و انجام اقدامات ترمیمی و اصلاحیه فرآیندی چاه های میادین نفتی دهلران، دانان، ماله کو و سعادت آباد. این دستاورد بزرگ در حالی محقق میشود که کشور با تحریمهای ظالمانه و محدودیتهای فنی مواجه است؛ موضوعی که اهمیت تلاش متخصصان داخلی در صنعت نفت را دوچندان کرده و نویدبخش روزهای روشنتر در عرصه انرژی کشور است. این آمار نشاندهنده عزم جدی دولت چهاردهم برای توسعه میادین نفتی و گازی و استفاده حداکثری از ظرفیتهای موجود در شرکت مناطق مرکزی ایران است.
نجات گازهای سوزانده شده؛ جهش ۳.۳ میلیون مترمکعبی در آسمان نفت ایران
گازهای همراه میادین چشمه خوش، پایدار، آبان، دهلران و دانان جمع آوری و روزانه ۳.۳ میلیون مترمکعب به تولید گاز کشور افزوده شد. این طرح ضمن جلوگیری از هدررفت سرمایه ملی و کاهش آلودگی هوا، گامی بلند در صیانت از محیط زیست است. همچنین ساماندهی و جمع آوری گازهای همراه نفت میادین سروستان و سعادت آباد که با مشارکت و سرمایه گذاری بخش خصوصی انجام شده است بزودی کلید می خورد .
نفسی تازه در چاههای خاموش
بخش کمتر دیدهشده این کارنامه، به چاههایی برمیگردد که سالها بیسروصدا بسته مانده بودند. تنها در سال گذشته، ۲۱ برنامه اصلاحی، ترمیمی و تعمیری روی این چاههای رهاشده نفتی و گازی اجرا شد. اگر بازه دوساله دولت چهاردهم را در نظر بگیریم، این رقم به تولید مجدد حدود ۷ هزار بشکه نفت و ۶ میلیون مترمکعب گاز غنی در روز میرسد؛ عددی که به گفته کارشناسان این شرکت، معادل اثر حفاری دستکم ۱۳ حلقه چاه جدید نفتی و گازی است، بدون تحمیل هزینههای سنگین حفاری از صفر.
تولد سه میدان تازه گازی
شاید یکی از مهمترین بخش های این کارنامه، توسعه و بهرهبرداری از سه میدان گازی جدید باشد؛ اتفاقی که در شرایطی عادی هم دستاورد بزرگی محسوب میشود، چه رسد به روزهایی که بخشی از آن همزمان با جنگ تحمیلی رقم خورده است. میدان دی در زمستان ۱۴۰۳، میدان توس در اوایل زمستان ۱۴۰۴ و میدان خارتنگ در اواخر همان زمستان و در دل جنگ، یکی پس از دیگری وارد مدار تولید شدند؛ با هدف مشخص افزایش تولید و تأمین سوخت زمستانی کشور. در بازه زمانی تابستان و پاییز ۱۴۰۴، دو کارخانه تقویت فشار گاز در میدانهای چشمهخوش و دهلران راهاندازی شد تا گازهای همراه نفت را جمعآوری، خوراک واحد NGL۳۱۰۰ تأمین و بیش از ۳ میلیون مترمکعب گاز خشک نیز به شبکه گازرسانی جنوب استان ایلام تزریق شود. در کنار آن، هفت حلقه چاه جدید شامل دو چاه نفتی و پنج چاه گازی به بهرهبرداری رسید. این روند در قالب دستاوردهای دوساله دولت چهاردهم گستردهتر است: راهاندازی سه کارخانه تقویت فشار گاز در میدانهای وراوی، چشمهخوش و دهلران، حفاری و راهاندازی ۲۳ حلقه چاه جدید (۱۰ چاه نفتی و ۱۳ چاه گازی)، پیشرفت بیش صد درصدی پروژه واحد نمکزدایی میدان نفتی خشت به همراه تکمیل یکصد کیلومتر خط لوله صادراتی آن تا چندراهه گناوه، و پیشرفت بیش از ۹۵ درصدی کارخانههای تقویت فشار میدان هما و مرکز تفکیک گاز و میعانات میدان تابناک که بزودی به بهرهبرداری میرسند. حفاری سه حلقه چاه اکتشافی در میدانهای باباقیر، چشمهشور و مختار نیز از دیگر اقدامات این دوره بوده است.
قراردادهایی برای آینده تولید
در کنار عملیات میدانی، شرکت نفت مناطق مرکزی ایران در حوزه جذب سرمایه نیز فعال بوده است: انعقاد ۱۰ تفاهمنامه سرمایهگذاری و دو قرارداد سرمایهگذاری در قالب IPC برای توسعه میدانهای گازی گردان و پازن و میدانهای نفتی سامان، سومار و دلاوران. مذاکرات فنی و اقتصادی برای توسعه میدان گازی مدار نیز به قرارداد رسیده و اکنون در مرحله تنفیذ است؛ در حالی که رایزنی با سرمایهگذاران خصوصی برای توسعه میدانهای سفیدزاخور و سفیدباغون، هالگان و شاهینی، و خارتنگ و زیره نیز به پایان رسیده و در انتظار ابلاغ نهایی از سوی واحدهای بالادستی است.
نقشه راه بر اساس برنامه هفتم توسعه
● تولید گاز: هدفگذاری برای رسیدن به تولید روزانه حدود ۲۲۰ میلیون مترمکعب گاز بر اساس برنامه هفتم ، از مسیر توسعه میدانهای گردان، پازن، مدار، گشویجنوبی و فاز دوم خارتنگ، بازآرایی تقویت فشار گاز میدان نار و حفر چاههای جدید نگهداشت تولید.
● تولید نفت: افزایش تولید به حدود ۸۷ هزار بشکه در روز بر اساس برنامه هفتم ، با توسعه میدانهای سامان، سومار، دلاوران و فاز دوم دهلران. این شرکت که بهعنوان دومین تولیدکننده گاز کشور و تنها منبع تأمین گاز در برخی مناطق شناخته میشود، خوراک پایدار پالایشگاههای گازی هاشمینژاد، فجرجم، سرخون، پارسیان و ایلام را نیز بر عهده دارد؛ نقشی که در روزهای اوج ناترازی گاز زمستانی، اهمیتی مضاعف پیدا میکند.
۱۳ میلیارد دلار روی نقشه توسعه
برای اجرای طرحهای اولویتدار توسعهای، شرکت نفت مناطق مرکزی ایران حدود ۱۳ میلیارد دلار سرمایه نیاز دارد؛ از این رقم، ۱۰ میلیارد دلار به توسعه میدانهای گازی، ۲ میلیارد دلار به توسعه میدانهای نفتی و حدود یک میلیارد دلار به احداث و تقویت ایستگاههای فشار گاز در میدانهای کنگان، تنگبیجار، شانول، دالان و تابناک اختصاص مییابد. رویکرد این شرکت برای تأمین چنین حجمی از منابع، تکیه بر مدلهای نوین تأمین مالی و جذب سرمایه بخش غیردولتی است؛ بهگونهای که اجرای طرحها تا حد امکان بار مالی مستقیمی به منابع داخلی شرکت ملی نفت ایران تحمیل نکند. استفاده از قراردادهای EPCF و IPC و همچنین ساختارهای مشارکت عمومی-خصوصی (PPP)، از جمله مدلهای BOT و BOO، در دستور کار قرار دارد تا متناسب با ماهیت هر پروژه، مناسبترین مسیر تأمین مالی انتخاب شود.
چالشهایی زیر پوست زمین
پشت هر رقم تولید، فهرستی از چالشهای فنی و مالی نیز نهفته است که مدیریت آنها، خود بخشی از کارنامه این شرکت محسوب میشود:
● بالارفتن عمر مخازن و افت طبیعی تولید – با توسعه میدانهای جدید، بهکارگیری روشهای نوین ازدیاد برداشت و برداشت از لایههای تازه پاسخ داده میشود.
● رفتار متغیر مخزن و آبیشدن چاهها – از طریق مطالعات جامع و مسدودسازی لایههای آبده مدیریت میشود.
● افت فشار مخزن – با احداث کارخانههای تقویت فشار گاز جبران میشود.
● نمکیشدن چاهها – با احداث کارخانههای نمکزدایی کنترل میشود.
● سوختن گازهای همراه – با احداث کارخانههای جمعآوری و فروش این گازها به سرمایهگذاران خصوصی کاهش مییابد.
نیروی انسانی؛ موتور محرک و پشتیبان تولید
در سایه اعداد و ارقام تولید، برنامههای توانمندسازی نیروی انسانی نیز پیشرفته است. تنها در سال جاری، بیش از ۲۵۵ هزار نفر-ساعت دوره نیازسنجی آموزشی برای کارکنان انجام و ۵۷۰ دوره آموزشی تقویمی طراحی و اجرا شده است. در کنار آن، استقرار نظام پویش صدای کارکنان، اجرای برنامههای ورزشی و رفاهی برای توازن کار و زندگی، ایجاد فرصت مشارکت در کارگروههای پژوهشی، پایش منظم رضایت شغلی و ارائه خدمات رفاهی و گردشگری برای کارکنان و خانوادههای آنان، تصویر کاملتری از این کارنامه به دست میدهد.
مسئولیتی فراتر از تولید
مسئولیت اجتماعی این شرکت بر سه ستون استوار است. در حوزه محیطزیست: کاهش انتشار گازهای گلخانهای با بهرهبرداری از کارخانههای جمعآوری گازهای همراه در دهلران و چشمهخوش، پاکسازی خاکهای آلوده، حمایت از تنوع زیستی، کاهش پسماند عملیاتی، توسعه فضای سبز و برگزاری رویدادهای پاکسازی سواحل. در حوزه جامعه: کمک به مردم مناطق عملیاتی در بحرانهایی چون سیل و جنگ، الزام پیمانکاران به جذب نیروی بومی، گسترش دسترسی بانکی در شهرهای کوچک و ارائه خدمات پزشکی و ورزشی در مناطق کمبرخوردار. و در حوزه اقتصاد: تولید نفت و گاز بهعنوان موتور اقتصاد کشور، رونقبخشی به مناطق میزبان پروژهها، اشتغالزایی مستقیم و برونسپاری فعالیتها برای تقویت توان اقتصادی جامعه محلی.
جمعبندی؛ از تحقق برنامه تا نقشه راه
کارنامه دوساله شرکت نفت مناطق مرکزی ایران را نمیتوان تنها در قالب یک رقم یا یک میدان خلاصه کرد. از تحقق بیش از صددرصدی برنامههای تولید گاز، تا احیای چاههای سالها رهاشده؛ از توسعه ۳ میدان گازی و راه اندازی برخی از آنان حتی در دوران جنگ تحمیلی سوم، تا امضای قراردادهای سرمایهگذاری میلیارد دلاری برای فردا؛ این کارنامه در نهایت به یک مفهوم واحد میرسد: نقشی که این شرکت، بهعنوان دومین تولیدکننده گاز کشور، در تراز پایدار انرژی ایران ایفا میکند – نقشی که با هدفگذاری تولید ۲۲۰ میلیون مترمکعب گاز و ۸۷ هزار بشکه نفت در روز تا پایان برنامه هفتم توسعه همچنان در حال گسترش است.
